Special Queen

Special Queen to hybryda holenderskiego banku nasion Royal Queen Seeds, deklarowana jako równy podział pochodzenia indica i sativa, zbudowana na materiale skunkowym. W katalogu wydawcy zajmuje miejsce otwierające — jedno z tych, od których zaczyna się przeglądanie oferty. To nie jest cecha tej odmiany, tylko wzorzec, według którego banki nasion budują dolne piętro swojego katalogu; Special Queen jest po prostu jego podręcznikowym przykładem.

Special Queen w pigułce

Jak katalogi budują swoje dolne piętro

Katalog banku nasion nie jest spisem alfabetycznym. Ma co najmniej trzy piętra: pozycje otwierające, trzon oferty i górną półkę z nowościami. Segment pierwszy powstaje według powtarzalnego schematu, który daje się rozłożyć na cztery elementy.

Materiał. Pozycji otwierającej nie buduje się z nowości, lecz z linii najdłużej ustabilizowanej — u europejskich banków nasion niemal zawsze skunkowej albo afgańskiej, obecnej w hodowli od lat 70. i 80. Powód jest praktyczny: materiał przepracowany przez dziesiątki pokoleń daje potomstwo najbardziej wyrównane, a partia, w której rośliny są do siebie podobne, generuje najmniej reklamacji. Special Queen jest tu wzorcowa — po jednej stronie rodowodu stoi linia skunkowa, wskazana samą nazwą rodziny.

Nazwa. Odmiany otwierające rzadko dostają nazwy sensoryczne czy geograficzne — raczej przymiotniki obiecujące prostotę: „Special”, „Easy” (Easy Sativa), „Quick” (Quick One). Częsty jest też numer #1, sugerujący pierwszą pozycję listy. Człon „Queen” jest przy tym drugą sygnaturą wydawcy, obok „Royal” opisanego przy Royal Dwarf: nazwa mówi zatem, czyja to pozycja i w którym miejscu oferty stoi, a nic nie mówi o samej roślinie.

Opis. Karta katalogowa takiej pozycji jest krótka, bo materiału na dłuższą nie ma: żadnych nagród, nazwanych fenotypów ani sporu o autorstwo. Odróżnia to ten segment od pozycji flagowych, wokół których narosła literatura — jak Gorilla Glue (GG4), gdzie sam spór o nazwę zajmuje więcej miejsca niż tutaj cały opis.

Trwałość. I stąd konsekwencja najciekawsza: odmiany otwierające to najsłabiej udokumentowany, a zarazem najtrwalszy segment katalogów. Rodowód podaje się skrótowo, dat wprowadzenia nikt nie publikuje, niezależnych opracowań brak. A jednocześnie górna półka rotuje co sezon — nowość z rodziny Cookies, jak Royal Cookies, ma w katalogu żywot krótszy niż pozycja, która stoi na jego początku od kilkunastu lat. Encyklopedycznie jest to sytuacja niewygodna: najwięcej wiadomo o tym, co znika najszybciej.

Power Bud × Skunk — rodowód skrótowy po obu stronach

Power Bud to nazwa krążąca po katalogach jako składnik krzyżówek, ale bez uznanego rodowodu i daty. Nie mylić z Power Plant — to odrębna linia, na materiale południowoafrykańskim.

Skunk hodowca podaje jako samą nazwę rodziny, bez wskazania selekcji; chodzi o materiał ze Skunk #1 — linii kolumbijsko-meksykańsko-afgańskiej, która wnosi skunksową warstwę zapachu.

Deklarowany podział wynosi 50/50 — wartość okrągła, typowa dla katalogów nasiennych, będąca szacunkiem, nie pomiarem. Podział ten opisuje pochodzenie hodowlane rośliny, a nie sposób, w jaki wpływa ona na organizm.

Liść, czyli jedyne miejsce, gdzie proporcję 50/50 widać

Deklaracji „pół na pół” nie da się zweryfikować liczbowo, ale istnieje cecha, w której mieszane pochodzenie widać gołym okiem: liść.

Konopie mają liść złożony dłoniasto — listki wyrastają wachlarzowato z jednego punktu na końcu ogonka, jak palce z dłoni. Ich liczba nie jest stała i zmienia się w trakcie życia rośliny: pierwsza para liści właściwych ma zwykle po jednym listku, kolejne po trzy, pięć, siedem, a w środkowej części pędu dochodzi do dziewięciu lub jedenastu. Wyżej liczba znów spada, aż liście przy samych kwiatostanach wracają do jednego–trzech listków. Sam liść jest więc również zapisem tego, na jakim piętrze rośliny wyrósł.

Różnicuje się natomiast kształt listka i to on niesie informację o pochodzeniu. Formy wywodzące się z materiału afgańskiego mają listki szerokie, o wyraźnie zaokrąglonym obrysie i dużym stosunku szerokości do długości; formy równikowe — wąskie, długie, niemal wstęgowate, o brzegu piłkowanym drobniej i regularniej. W liniach mieszanych obie cechy nakładają się i dają kształt pośredni: listek szerszy niż u sativ, ale wyraźnie węższy niż u form afgańskich. Special Queen mieści się w tym środku, co jest jedynym niezależnym potwierdzeniem deklarowanej proporcji, jakim dysponujemy.

Barwa kwiatostanów jest tu limonkowozielona, jaśniejsza niż w liniach o przewadze pochodzenia afgańskiego. To także cecha odziedziczona, a nie kwestia warunków: linia nie ma zapisu na wybarwienie fioletowe, więc zielony pozostaje jedynym kolorem, jaki ta roślina umie pokazać.

Terpeny — i co naprawdę znaczy „ziemisty”

W profilu prowadzi zwykle mircen, obok niego limonen ze skórki cytryny, w tle kariofilen i pinen, obecny w olejkach drzew iglastych i w rozmarynie. Opisy tej odmiany niemal zawsze sięgają po słowo „ziemisty” — i to jest dobry moment, żeby powiedzieć, jak niewiele ono znaczy.

Zapach mokrej ziemi po deszczu ma bowiem swojego głównego sprawcę i jest nim geosmina, związek wytwarzany przez bakterie glebowe z rodzaju Streptomyces oraz przez sinice. To ona odpowiada za ziemisty posmak buraka ćwikłowego i za woń, którą czuć nad świeżo przekopanym ogrodem. Ludzki nos wykrywa geosminę w stężeniach rzędu kilku części na bilion — należy ona do najsilniej wyczuwalnych substancji zapachowych, jakie znamy, co bywa tłumaczone ewolucyjną wartością umiejętności znalezienia wody.

Rzecz w tym, że rośliny geosminy nie wytwarzają. Kiedy w opisie odmiany pada słowo „ziemisty”, nie wskazuje ono więc na ten związek, tylko na złożenie kilku innych — przede wszystkim mircenu i cięższych seskwiterpenów, które nos porządkuje po najbliższym znanym wzorcu. „Ziemisty” jest zatem opisem wrażenia, nie składu, i dwa profile określone tak samo potrafią nie mieć ze sobą wiele wspólnego. Warto o tym pamiętać przy każdym katalogu, nie tylko przy tym haśle.

Warstwy profilu

Profil ujawnia się warstwami. Przy otwarciu pojemnika pierwsza jest nuta skunksowa z piżmowym spodem, ostra, bez słodyczy. Po rozkruszeniu wychodzi warstwa cytrusowa i sucha nuta herbaciana. W parze z waporyzatora wykończenie jest cytrusowe z tłem, które większość opisów nazwie ziemistym — z zastrzeżeniem opisanym akapit wyżej.

Cztery pytania o tę odmianę

Skąd wzięła się nazwa Special Queen?

Z dwóch źródeł. „Queen” to sygnatura handlowa Royal Queen Seeds, obecna obok „Royal” (Royal Dwarf). „Special” należy do przymiotników, którymi banki nasion oznaczają pozycje otwierające ofertę. W obiegu jest też wariant Special Queen #1 i zapis specjal queen.

Z czego powstała Special Queen?

Z krzyżówki zapisywanej jako Power Bud × Skunk. Oba człony są skrótowe: Power Bud nie ma udokumentowanego rodowodu, a „Skunk” wskazuje rodzinę ze Skunk #1, bez wskazania selekcji.

Czym Special Queen różni się od Royal Cookies?

Piętrem w katalogu i wiekiem materiału. Special Queen stoi na dolnym, z rodowodem na linii skunkowej z lat 70. i 80.; Royal Cookies tego samego wydawcy należy do górnej półki, zbudowanej na amerykańskiej rodzinie Cookies z drugiej dekady XXI wieku. Różni je też trwałość obecności w katalogu — segment górny rotuje znacznie szybciej.

Czy „50/50” w opisie to wynik badania?

Nie. To szacunek hodowcy, zapisywany w katalogach okrągło. Jedyną obserwowalną poszlaką potwierdzającą mieszane pochodzenie jest pośredni kształt listków liścia.

Nota redakcyjna

Rodowód Special Queen jest niepełny po obu stronach: Power Bud pozostaje odmianą niezidentyfikowaną, a człon „Skunk” hodowca podaje jako nazwę rodziny, nie selekcji. Zaliczenie do pozycji otwierających wynika z układu katalogu — z długości opisu, doboru materiału i miejsca w ofercie — a nie z deklaracji firmy. Proporcję 50/50 podajemy za Royal Queen Seeds; niezależnych opracowań dla tej linii nie ma. Opis morfologii liścia opiera się na ogólnej wiedzy o zmienności liścia u konopi, nie na pomiarach tej konkretnej odmiany.

Zestawienie ma charakter informacyjny i encyklopedyczny. Nie stanowi porady medycznej ani zachęty do stosowania. Medyczna marihuana jest w Polsce dostępna wyłącznie na receptę, a o doborze produktu decyduje lekarz prowadzący.