Haze

Haze to odmiana, której nazwa przestała oznaczać roślinę, a zaczęła oznaczać całą gałąź hodowli. Dziś „haze” w nazwie zapowiada raczej typ profilu — korzenno-cytrusowy, prowadzony przez terpinolen — niż pokrewieństwo z oryginalną linią z lat 70.

Sama linia nie jest krzyżówką dwóch nazwanych rodziców, tylko złożeniem czterech pul regionalnych. Dlatego zamiast zwyczajowego zestawienia danych podajemy tu materiał wyjściowy — bo to on, a nie hodowca ani rok, jest przy Haze informacją najważniejszą.

Reszta danych jest krótka: linię przypisuje się braciom znanym w obiegu jako Haze Brothers, pracującym w Kalifornii w latach 70., proporcję pochodzenia podaje się jako mniej więcej 95/5 na rzecz sativy, a profil prowadzą terpinolen i limonen przed mircenem i kariofilenem. W obiegu spotyka się zapisy Haze, Original Haze i Haze Brothers Haze.

Jak nazwa odmiany stała się nazwą rodziny

W katalogu odmian jest kilkanaście nazw z członem „haze”: Amnesia Haze, Super Silver Haze, Silver Haze, Lemon Haze, Purple Haze, Ghost Train Haze, Neville’s Haze. Nie wszystkie mają udokumentowane pokrewieństwo z linią wyjściową.

To rzadki przypadek: człon nazwy oderwał się od rodowodu i zaczął pełnić funkcję etykiety profilu. Kiedy hodowca dodaje „haze” do nazwy, komunikuje najczęściej dwie rzeczy naraz — pochodzenie sativowe i korzenno-cytrusowy charakter woni. Trzeciej, czyli pokrewieństwa, komunikować nie musi i często nie komunikuje.

Podobnie zachowuje się tylko jedno inne określenie w całym katalogu: kush, odsyłający do gór Hindukuszu. Oba przeszły tę samą drogę od konkretu do kategorii. Różnica polega na tym, że „kush” od początku był toponimem, a „haze” — nazwą handlową jednej rośliny.

Haze Brothers i droga do Holandii

Za linią stoją bracia znani w obiegu jako Haze Brothers, pracujący w Kalifornii w latach 70. Materiałem wyjściowym były wymienione wyżej odmiany miejscowe z czterech regionów — nie krzyżówka dwóch nazwanych roślin, lecz złożenie czterech pul, z których każda była sama w sobie zbiorem zróżnicowanym.

Linia trafiła następnie do Holandii, gdzie stała się materiałem bazowym dla całej późniejszej gałęzi. Kluczowym ogniwem był Neville’s Haze — krzyżówka z Northern Lights #5, która dodała bardzo zmiennemu materiałowi hazowemu przewidywalność. Podział na indicę i sativę opisuje pochodzenie hodowlane rośliny, a nie sposób, w jaki wpływa ona na organizm.

Lisie ogony, czyli oś, która nie chce się skończyć

Rodzina hazowa ma cechę budowy, po której poznaje się ją szybciej niż po listkach: kwiatostany wieżyczkowate, w obiegu nazywane „lisimi ogonami” (ang. foxtailing). Zamiast jednej zwięzłej bryły powstaje ciąg mniejszych skupień wyrastających jedno nad drugim, tak że oś wydłuża się schodkowo.

Botanicznie jest to proliferacja — podjęcie wzrostu przez oś, która powinna była go zakończyć. Zjawisko nie jest specyficzne dla konopi i występuje w całym królestwie roślin: proliferująca róża wypuszcza nowy pęd ze środka kwiatu, u ananasa z korony owocu wyrasta druga korona, u traw zdarzają się kłosy wyrastające z kłosów. Za każdym razem mechanizm jest ten sam — merystem wierzchołkowy, zamiast przejść w stan spoczynku, wraca do podziałów.

U konopi warto rozdzielić dwie postacie tego zjawiska, bo w opisach bywają mylone. Pierwsza jest dziedziczna i charakteryzuje materiał równikowy oraz jego pochodne — skupienia są wtedy regularne, powtarzalne i ułożone w wyraźny ciąg. Druga to reakcja na warunki, w jakich rosła konkretna roślina; wygląda inaczej — skupienia są nierówne, rozstrzelone, pojawiają się miejscami. W Haze i w całej gałęzi hazowej występuje ta pierwsza, odziedziczona wprost po czterech pulach, na których linia stoi.

Poza tym rośliny tej rodziny mają listki wyraźnie wąskie i jasnozielone, a odcinki osi między skupieniami kwiatów dłuższe niż w liniach afgańskich — stąd sylwetka smukła i przewiewna, przeciwna krępym formom szerokolistnym.

Terpinolen i kolejność ulatniania

Profil prowadzi terpinolen — monoterpen o woni owocowo-ziołowej, obecny w gałce muszkatołowej, kolendrze, jabłkach i drzewie herbacianym; to on definiował przez lata to, co w Europie rozumiano przez „zapach sativy”. Za nim stoi zwykle limonen o nucie cytrusowej, dalej mircen i kariofilen. Wykazy sporządzane pod tą nazwą rozchodzą się przy tym bardziej niż przeciętnie, bo krąży pod nią materiał o różnym pochodzeniu.

Każdy taki wykaz jest jednak fotografią jednej chwili, a profil lotny zmienia się z czasem — i zmienia się w kolejności, którą da się przewidzieć. Decyduje o niej wielkość cząsteczki. Monoterpeny — terpinolen, limonen, mircen, pinen — zbudowane są z dziesięciu atomów węgla i wrą w okolicach 155–180°C. Seskwiterpeny, czyli kariofilen i humulen, mają ich piętnaście, są o połowę cięższe i wrą powyżej 250°C. W temperaturze pokojowej ta różnica przekłada się wprost na prężność pary: lekkie uchodzą pierwsze, ciężkie zostają.

Dlatego materiał z rodziny hazowej zmienia charakter od momentu otwarcia pojemnika, i to w jednym kierunku — ubywa najpierw nuty owocowo-ziołowej i cytrusowej, a proporcja przesuwa się ku korzenno-drzewnej reszcie. Ten sam mechanizm tłumaczy, dlaczego dwa wykazy terpenowe sporządzone dla jednej partii w odstępie kilku miesięcy nie muszą być zgodne. Nie jest to błąd pomiaru, tylko właściwość mieszaniny lotnej.

Korzenne otwarcie, cytrusowe wykończenie

Otwarcie jest korzenne i ziołowe, z wyraźnym akcentem cytrusowym. Po rozkruszeniu materiału wychodzi warstwa drzewna i kwaśna, ostrzejsza niż zapowiadało otwarcie. W parze po waporyzacji cytrus prowadzi, a korzenność utrzymuje się w tle.

Pytania o rodzinę hazową

Czy każda odmiana z „haze” w nazwie pochodzi od tej linii?

Nie. Człon stał się etykietą profilu — zapowiada charakter korzenno-cytrusowy i pochodzenie sativowe, ale nie zawsze oznacza udokumentowane pokrewieństwo.

Co znaczy słowo „haze”?

Po angielsku „mgła”, „zamglenie”. To nazwa handlowa nadana przez hodowców, bez odniesienia do budowy rośliny.

Kto wyhodował Haze?

Bracia znani w obiegu jako Haze Brothers, pracujący w Kalifornii w latach 70. Ich nazwiska nie zostały nigdy jednoznacznie potwierdzone w materiałach hodowlanych.

Nota redakcyjna

Skład materiału wyjściowego podawany jest w źródłach z różnicami — powtarzalny jest zestaw czterech regionów, natomiast proporcje i kolejność krzyżowań opisują różne relacje odmiennie. Tożsamość Haze Brothers nie została potwierdzona.

Przy tej nazwie rozrzut deklaracji jest większy niż przeciętnie, bo obejmuje ona materiał o różnym pochodzeniu, a nie jedną utrwaloną linię. Opis proliferacji kwiatostanu dotyczy cechy obserwowanej w całej gałęzi hazowej, nie pomiaru konkretnej rośliny.

Zestawienie ma charakter informacyjny i encyklopedyczny. Nie stanowi porady medycznej ani zachęty do stosowania. Medyczna marihuana jest w Polsce dostępna wyłącznie na receptę.