Mazar

Mazar to holenderska odmiana Dutch Passion, której nazwa jest w istocie adresem: pochodzi wprost od Mazar-i-Sharif, miasta na północy Afganistanu. Nazwy geograficzne odmian wskazują zwykle kraj albo pasmo górskie — ta jedną miejscowość, i to taką, która z konopiami kojarzy się rzadziej niż sąsiedni Hindukusz. Do 1997 roku linia nosiła nazwę Afghan Skunk.

Mazar w pigułce

Mazar-i-Sharif — nazwa od miasta, nie od pasma gór

Geograficzne nazwy odmian bywają rozległe: Afghani wskazuje cały kraj, człon „kush” — Hindukusz, pasmo ciągnące się przez Afganistan i Pakistan na osiemset kilometrów. Mazar wskazuje jedno miasto: stolicę prowincji Balch, liczącą kilkaset tysięcy mieszkańców.

Nazwa miejscowości ma znaczenie dosłowne: perskie mazār-i szarīf to „szlachetny grobowiec”. Miasto wyrosło wokół sanktuarium — dziś znanego jako Błękitny Meczet — które miejscowa tradycja uznaje za miejsce pochówku Alego ibn Abi Taliba, zięcia Mahometa. Cząstka -i- nie należy przy tym do żadnego z wyrazów: to perski łącznik gramatyczny (izafet), spajający rzeczownik z określeniem. Przy skracaniu odpada bez śladu — i stąd bierze się rozchwiany zapis nazwy odmiany, w którym Mazar, Mazar Sharif i Mazari to warianty jednego słowa, a nie różne linie.

Miasto nie leży przy tym w Hindukuszu, tylko na północ od niego, na nizinach dawnej Baktrii, w zasięgu stepów Azji Środkowej. Odmianę wrzuca się więc do jednego worka z rodziną kushową, choć jej punkt na mapie jest inny: nie góry, lecz równina po ich drugiej stronie. Różnica nie jest czysto kartograficzna — populacje konopi z obu stron pasma rozwijały się w odmiennych warunkach i różnią się pokrojem.

Do nazewnictwa odmian miasto weszło przez handel haszyszem, w którym nazwy afgańskich miast pełniły funkcję oznaczeń pochodzenia towaru — na podobieństwo apelacji winiarskich. Etykieta „Mazar-i-Sharif” była rozpoznawalna na długo przed pierwszymi bankami nasion i na długo przed tym, zanim ktokolwiek zaczął opisywać rodowody. Dutch Passion sięgnął po nią w 1997 roku, zastępując roboczą nazwę Afghan Skunk — czyli zamieniając zapis rodowodu na nazwę z mapy. To jeden z czytelniejszych przykładów przejścia od nazewnictwa technicznego do marketingowego, jakie dokonało się w holenderskiej hodowli w latach 90.

Afgańska odmiana miejscowa przełamana Skunkiem #1

Stronę pierwszą stanowi afgańska odmiana miejscowa z rejonu Mazar-i-Sharif — materiał z tej samej puli, co Afghani, Hindu Kush i Afghan Kush. Odmiany miejscowe to populacje, a nie linie w rozumieniu hodowlanym: nie ma w nich jednego wzorca, jest rozkład cech utrwalony przez dziesięciolecia w jednym rejonie.

Stronę drugą stanowi Skunk #1 — złożenie populacji kolumbijskiej, meksykańskiej i afgańskiej, jedna z pierwszych ustabilizowanych hybryd w historii. Ten sam schemat krzyżowania, czyli materiał afgański przełamany Skunkiem, dał wcześniej Super Skunk; w tamtej dekadzie było to rozwiązanie standardowe, bo strona skunkowa wnosiła wyrównanie potomstwa.

Skywalker, czyli co po Mazarze zostało w rodowodach

Mazar bywa rodzicem, i to w linii, która rozeszła się szerzej niż on sam: holenderska Skywalker to Mazar × Blueberry, a po skrzyżowaniu jej z OG Kush powstała Skywalker OG — pozycja znacznie lepiej rozpoznawalna niż jej afgański przodek. To częsty los odmian z lat 90.: same schodzą na drugi plan, ale zostają w rodowodach jako strona wnosząca krępy pokrój i ziemistość.

Hodowca mieści odmianę w okolicach 80% pochodzenia indica. Podział ten opisuje pochodzenie hodowlane rośliny, a nie sposób, w jaki wpływa ona na organizm.

Mircen, kariofilen, linalol

W profilu prowadzi zwykle mircen — terpen o zapachu ziemistym, lekko piżmowym, obecny w tymianku, chmielu i mango; jest jednym z najpowszechniejszych związków lotnych w całym rodzaju konopi. Towarzyszą mu kariofilen (pieprz czarny i goździki), limonen (skórka cytryny) i linalol — ten ostatni znany przede wszystkim z lawendy, a poza nią z kolendry i kwiatu pomarańczy. To właśnie linalol odpowiada za kwiatowy akcent, który w profilach linii afgańskich pojawia się rzadziej niż sama ziemistość.

Zapach: ziemia, słodycz, przyprawa

Otwarcie pojemnika jest ziemiste i słodkie, z suchym, przyprawowym akcentem, określanym w opisach jako haszyszowy. Po rozkruszeniu kwiatostanu wychodzi ostrzejsza warstwa skunksowa odziedziczona po Skunk #1, a pod nią kwaskowata nuta cytrusowa. W parze z waporyzatora najdłużej utrzymuje się słodycz z kwiatowym wykończeniem, w którym słychać linalol.

Pokrój afgański — krępy, szerokolistny, ciemny

Roślina zachowuje sylwetkę materiału afgańskiego: pokrój krępy i przysadzisty, o skróconych międzywęźlach i pędach bocznych odchodzących od osi pod dużym kątem, przez co obrys jest szeroki i stożkowaty. Rozgałęzienie jest bogate już w dolnych piętrach, a różnica długości między pędem wierzchołkowym a bocznymi — niewielka.

Liść dłoniasty ma zwykle pięć do siedmiu listków, wyraźnie szerokich, o zaokrąglonych ramionach i tępo zakończonych wierzchołkach, w barwie ciemnozielonej, u części fenotypów schodzącej niemal w butelkową. Ten typ ulistnienia jest cechą populacji z suchego, kontynentalnego klimatu i najprostszym sposobem odróżnienia materiału afgańskiego od hazowego, w którym listki są wąskie i lancetowate.

Kwiatostany osadzone są blisko siebie, na skróconych odcinkach pędu, i mają zarys zaokrąglony, a nie wydłużony. Znamiona słupków są krótkie, początkowo kremowobiałe, z czasem rdzawopomarańczowe; kontrast z ciemną zielenią przylistków jest w tej linii duży. Część fenotypów wykazuje skłonność do przebarwień antocyjanowych na ogonkach liściowych przy chłodniejszych nocach, ale nie jest to cecha stała.

Pytania o nazwę Mazar, rodzinę kush i Afghan Skunk

Skąd wzięła się nazwa Mazar?

Od Mazar-i-Sharif — miasta w północnym Afganistanie, stolicy prowincji Balch; po persku „szlachetny grobowiec”. Człon -i- to łącznik gramatyczny, dlatego w skrócie znika; stąd zapisy Mazar, Mazar Sharif, Mazari i polskie Mazar-i Szarif.

Czym Mazar różni się od odmian z rodziny kush?

Punktem odniesienia na mapie: „kush” odsyła do pasma Hindukuszu, Mazar — do jednego miasta na północ od tego pasma. Obie grupy sięgają materiału afgańskiego, ale Mazar ma dodatkowo stronę skunkową, której klasyczne linie kushowe nie mają.

Kto wyhodował Mazar i jak nazywał się wcześniej?

Odmianę przypisuje się amsterdamskiej hodowli Dutch Passion. Do 1997 roku funkcjonowała jako Afghan Skunk — zapis rodowodu: afgańska odmiana miejscowa × Skunk #1.

Nota redakcyjna

Rodowód podawany jest zgodnie, ale bez dokumentacji: hodowca wskazuje „afgańską odmianę miejscową z rejonu Mazar-i-Sharif”, bez podania populacji wyjściowej — a przy odmianach miejscowych taka wskazówka i tak nie identyfikuje jednego wzorca. Data zmiany nazwy (1997) pochodzi z relacji hodowlanych. Etymologię nazwy miasta, jego położenie i rolę nazw afgańskich miejscowości w dawnym handlu podajemy za piśmiennictwem o regionie. Opis pokroju opiera się na cechach powtarzalnych dla materiału afgańskiego.

Zestawienie ma charakter informacyjny i encyklopedyczny. Nie stanowi porady medycznej ani zachęty do stosowania. Medyczna marihuana jest w Polsce dostępna wyłącznie na receptę, a o doborze produktu decyduje lekarz prowadzący.