Euphoria

Euphoria to odmiana holenderskiego banku nasion Royal Queen Seeds, wyprowadzona ze skrzyżowania własnej linii Royal Medic z Shark Shock. Zaliczana jest do chemotypu II, czyli do grupy, w której oba główne kannabinoidy występują w zbliżonych proporcjach — a to grupa, która w hodowli konopi pojawiła się późno i nie bez powodu. W obiegu spotyka się też zapisy Euphoria RQS i Euphoria CBD.

Nazwa z rejestru rzeczowników abstrakcyjnych

Nazwa tej odmiany należy do konwencji, po którą banki nasion sięgały chętnie na przełomie wieków: rzeczownik abstrakcyjny w miejscu opisu. Z punktu widzenia hasła katalogowego takie nazwy są puste — nie odsyłają ani do rodowodu, ani do pochodzenia geograficznego materiału, ani do profilu zapachowego, czyli do trzech rzeczy, które nazwa odmiany bywa w stanie faktycznie zakodować.

Jest to więc chwyt okładkowy z czasów, gdy katalog nasienny konkurował przede wszystkim wrażeniem, a nie danymi. Wniosek dla czytelnika jest prosty i wart powtórzenia przy każdej nazwie z tego rejestru: z takiej nazwy nie da się wyczytać niczego o roślinie — ani o jej pochodzeniu, ani o składzie, ani o tym, czym różni się od sąsiedniej pozycji w katalogu. Rodowód mówi wszystko, nazwa nic.

Jeden locus, dwa allele — dlaczego kannabidiol dało się hodować osobno

Odmiany, w których dominującym kannabinoidem jest kannabidiol, to w hodowli konopi gałąź młoda: przez większą część XX wieku selekcja szła konsekwentnie w jedną stronę. Klasyfikacja składu wyprzedziła hodowlę o dekady — podział na chemotypy I, II i III zaproponowali botanicy na początku lat 70., opisując po prostu to, co w populacjach już istniało. W chemotypie I dominuje jeden z dwóch głównych kannabinoidów, w III drugi, a w II oba występują w zbliżonych proporcjach.

Brakującego elementu dostarczyła praca zespołu Etienne’a de Meijera z 2003 roku. Wykazała, że proporcja obu związków zależy od jednego locus — pojedynczego miejsca w genomie — z dwoma kodominującymi allelami: jeden odpowiada za enzym prowadzący do kwasu tetrahydrokannabinolowego (THCA), drugi do kwasu kannabidiolowego (CBDA). Roślina z dwoma allelami tego samego wariantu wytwarza niemal wyłącznie jeden z dwóch związków, roślina z dwoma różnymi — oba.

Konsekwencja jest arytmetyczna i przez to przewidywalna: chemotyp I skrzyżowany z chemotypem III daje w pierwszym pokoleniu wyłącznie chemotyp II, a w drugim wraca rozszczepienie w proporcji jeden do dwóch do jednego. Gdyby cecha zależała od kilkunastu genów, wyodrębnienie osobnej gałęzi hodowli zajęłoby pokolenia; przy jednym locus wystarczyło kilka. Euphoria jest zastosowaniem tej reguły: Royal Medic wniósł jeden wariant allelu, Shark Shock drugi — dokładnie tak samo jak w Cannatonic.

Co zapisane w genach, a co zależy od warunków

Ta sama historia dobrze pokazuje różnicę, którą opisy odmian regularnie zacierają. Przynależność do chemotypu jest cechą zdeterminowaną genetycznie: wyznacza ją układ alleli w jednym miejscu genomu i żadne warunki wzrostu jej nie odwrócą. Roślina chemotypu II pozostanie rośliną chemotypu II.

Profil terpenowy zachowuje się przeciwnie. Ta sama roślina wytwarza terpeny w różnych proporcjach zależnie od temperatury, oświetlenia i wieku tkanki, a część z nich ulatnia się jeszcze zanim materiał trafi do analizy. Genetycy nazywają ten zakres możliwych wyników normą reakcji: genotyp nie wyznacza jednej wartości cechy, tylko zbiór wartości, spośród których środowisko wybiera jedną. Dlatego deklaracja chemotypu jest w opisie odmiany informacją twardą, a lista terpenów — zawsze przybliżeniem, słusznym dla partii, z której ją zdjęto.

Euphoria w pigułce

Rodzice i arytmetyka, która się nie zgadza

Royal Medic to własna linia Royal Queen Seeds, krzyżówka Critical z Juanitą la Lagrimosą — hiszpańską odmianą, jedną z pierwszych rozpoznanych w Europie roślin, u których dominującym kannabinoidem był kannabidiol.

Shark Shock pochodzi z Mr. Nice Seedbank i wywodzi się ze skrzyżowania White Widow ze Skunk #1. Ta sama linia krąży w obiegu jako Great White Shark i Peacemaker — stąd rozbieżność w materiałach Royal Queen Seeds, w których rodzicem bywa raz Shark Shock, raz Great White Shark.

Niespójna jest też arytmetyka pochodzenia: Royal Medic figuruje jako linia z przewagą sativy, mniej więcej trzy do jednego, a potomna Euphoria jako roślina w czterech piątych indica. Takich rachunków nie da się pogodzić, bo deklaracje procentowe w katalogach nasiennych są zaokrąglonym szacunkiem hodowcy, a nie wynikiem pomiaru. Podział ten opisuje pochodzenie hodowlane rośliny, a nie sposób, w jaki wpływa ona na organizm.

Profil terpenowy i zapach

Royal Queen Seeds nie publikuje dla tej linii oznaczeń laboratoryjnych, więc profil znany jest z opisu, nie z analizy. Prowadzi w nim zwykle mircen o zapachu ziemistym i lekko piżmowym, spotykany też w tymianku i chmielu. Towarzyszą mu kariofilen o nucie korzenno-goździkowej, limonen ze skórki cytrusów i pinen, ten sam związek, któremu zapach zawdzięczają rozmaryn i jałowiec.

Sam zapach otwiera się słodyczą jagodową z owocowym tłem. Po rozkruszeniu materiału dochodzi warstwa ziemista i ziołowa, typowa dla linii wywodzących się ze Skunk #1. W parze z waporyzatora najdłużej utrzymuje się nuta słodko-owocowa z korzennym wykończeniem.

Trzy pytania: hodowca, nazwy rodzica i chemotyp II

Kto wyhodował odmianę Euphoria?

Royal Queen Seeds, bank nasion z Holandii — ze skrzyżowania własnej linii Royal Medic z Shark Shock. Odmiana ma na koncie zwycięstwo w konkursie Highlife Cup.

Dlaczego hodowca podaje dwie różne nazwy rodzica?

Bo Shark Shock i Great White Shark to ta sama praca hodowlana Mr. Nice Seedbank pod dwiema nazwami; w obiegu funkcjonuje też zapis Peacemaker.

Co oznacza chemotyp II?

Przynależność do grupy, w której oba główne kannabinoidy występują w zbliżonych proporcjach. Klasyfikację chemotypów zaproponowali botanicy na początku lat 70., a jej podstawę genetyczną opisano w 2003 roku: decyduje o niej układ dwóch alleli w jednym miejscu genomu.

Nota redakcyjna

Rodowód zapisywany bywa dwojako — Shark Shock albo Great White Shark — ponieważ obie nazwy opisują tę samą linię Mr. Nice Seedbank. Deklarowane proporcje pochodzenia różnią się między wydaniami katalogu hodowcy i nie dają się ze sobą pogodzić. Profilu terpenowego Royal Queen Seeds nie publikuje w formie oznaczeń laboratoryjnych, więc podajemy go za opisem słownym. Ustalenia o dziedziczeniu chemotypów pochodzą z literatury genetycznej, nie od hodowcy.

Zestawienie ma charakter informacyjny i encyklopedyczny. Nie stanowi porady medycznej ani zachęty do stosowania. Medyczna marihuana jest w Polsce dostępna wyłącznie na receptę, a o doborze produktu decyduje lekarz prowadzący.