Quick One

Quick One to odmiana Royal Queen Seeds zbudowana na linii Lowryder — pierwszej ustabilizowanej odmianie automatycznej. Wyróżnia ją rodowód, który nie sumuje się do stu procent w zwykły sposób: obok indiki i sativy stoi w nim trzeci składnik — Cannabis ruderalis, z udziałem ok. 30%.

Cannabis ruderalis — trzeci podgatunek, o który wciąż trwa spór

Nazwę wprowadził w 1924 roku rosyjski botanik Dmitrij Janiszewski, opisując dziko rosnące konopie znad Wołgi. Epitet mówi nie o roślinie, lecz o siedlisku: łacińskie rudus, ruderis to gruz i rumowisko, a gatunki ruderalne zasiedlają tereny przekształcone przez człowieka — przydroża, nasypy, obrzeża pól. Zasięg tej formy to stepy Europy Wschodniej, południowa Rosja, Syberia i Azja Środkowa.

Najpoważniejszy argument w sporze o jej status kryją nasiona. Są mniejsze niż u form uprawnych, mają zgrubienie u nasady i warstwę odcinającą — wyodrębnioną strefę komórek, wzdłuż której nasiono samo odrywa się od rośliny i opada. To rozwiązanie typowe dla roślin dzikich, u których rozsiewanie musi odbyć się bez udziału człowieka. Konopie siewne tę zdolność utraciły: ich nasiona zostają na roślinie i czekają na zbierającego. Dla części badaczy jest to dowód, że ruderalis nie jest formą zdziczałą, lecz populacją nigdy nieudomowioną.

Spór trwa mimo to do dziś. Klasyfikacja Richarda Evansa Schultesa z lat 70. dzieli konopie na trzy odrębne gatunki, a Ernest Small i Arthur Cronquist w 1976 roku uznali jeden gatunek Cannabis sativa L., odmawiając ruderalis osobnej rangi i traktując go jako formę przystosowaną do skrajnych warunków.

Przez większość XX wieku był dla hodowców bezużyteczny: zawiera kannabinoidy w ilościach śladowych, a jego rośliny są drobne. Zmieniło się to na przełomie lat 90. i dwutysięcznych, gdy kanadyjski hodowca znany jako The Joint Doctor połączył go z liniami hodowlanymi i ustabilizował Lowryder. Z tego krzyżowania wyrosła cała gałąź katalogów oznaczana skrótem „auto”, a Quick One jest jej bezpośrednim potomkiem.

Fitochrom i pomiar nocy

Cecha, dla której ruderalis w ogóle trafił do hodowli, jest zjawiskiem fizjologicznym i nazywa się fotoperiodyzmem — a właściwie jego brakiem.

Rośliny mierzą porę roku długością ciemności, nie długością dnia, i robią to jednym białkiem. Fitochrom to barwnik receptorowy występujący w dwóch wzajemnie przechodzących w siebie postaciach: forma oznaczana Pr pochłania światło czerwone o długości fali około 660 nanometrów i po pochłonięciu przekształca się w formę Pfr, ta zaś pochłania czerwień daleką, około 730 nanometrów, i wraca do postaci wyjściowej. W ciągu dnia przewagę ma forma Pfr; w ciemności przechodzi ona powoli z powrotem w Pr. Im dłuższa noc, tym mniej Pfr zostaje do rana — i to właśnie ta pozostałość jest sygnałem, który roślina odczytuje.

Konopie należą do roślin dnia krótkiego: przechodzą do fazy generatywnej dopiero wtedy, gdy nieprzerwana ciemność przekroczy wartość progową. Rozwiązanie sensowne pod zwrotnikiem, gdzie zmiana długości dnia jest wyraźnym i wiarygodnym sygnałem. Na stepie nad Wołgą — zawodne: lato trwa krótko, a zanim noce zdążą się wydłużyć, sezon dobiega końca. Populacje ruderalne rozwiązały to, uniezależniając przejście do fazy generatywnej od światła: uruchamia je wiek rośliny, liczony liczbą wytworzonych pięter pędu, a nie kalendarz odczytany z fitochromu.

Ta niezależność dziedziczy się recesywnie — po skrzyżowaniu ruderalis z linią zwykłą pierwsze pokolenie zachowuje się jak roślina dnia krótkiego, a cecha ujawnia się dopiero w pokoleniu drugim, i to nie u wszystkich siewek. Dlatego ustabilizowanie Lowrydera zajęło lata: trzeba było wielokrotnie wracać do potomstwa i wybierać z niego te rośliny, u których cecha wystąpiła.

Lowryder i gałąź oznaczana skrótem „auto”

Quick One powstało na bazie Lowryder #2, opisywanego przez hodowcę jako połączenie Northern Lights, William’s Wonder i Cannabis ruderalis. Źródła są rozbieżne: część opracowań przypisuje ten skład pierwszemu Lowryderowi, a drugą odsłonę wiąże z jego krzyżówką z brazylijską sativą Santa Maria.

Zapis „60% indica, 10% sativa, 30% ruderalis” jest przy tym konstrukcją katalogową, nie wynikiem analizy — opisuje pochodzenie hodowlane rośliny, a nie sposób, w jaki wpływa ona na organizm. Inne pozycje z udziałem ruderalis w tym samym katalogu to Royal Dwarf i Solomatic CBD.

Morfologicznie ślad trzeciego składnika jest czytelny w liściu: liczba listków w liściu dłoniastym jest mniejsza niż u linii zależnych od fotoperiodu, a same listki krótsze i bardziej zaokrąglone. Roślina buduje też mniej pięter bocznych, bo cały jej rozwój mieści się w krótszym przedziale czasu.

Jeden enzym, dwa różne zapachy

W profilu prowadzi zwykle mircen — związek o ziemistym, lekko piżmowym zapachu, obecny w chmielu i tymianku. Towarzyszą mu kariofilen, pinen o woni igliwia i limonen ze skórki cytrusów.

Ciekawsze od samej listy jest to, jak blisko siebie stoją te związki w roślinie. Wszystkie monoterpeny konopi powstają z jednego wspólnego prekursora — pirofosforanu geranylu, cząsteczki dziesięciowęglowej, którą roślina składa z prostszych elementów. To, co z niej powstanie, zależy od tego, który enzym się nią zajmie. Syntazy terpenowe różnią się sposobem zamknięcia i przestawienia łańcucha: jedna daje mircen, cząsteczkę otwartą, druga zamyka go w pierścień i otrzymuje limonen, trzecia — dwa pierścienie i pinen.

Konsekwencja jest zaskakująco daleko idąca. Za wyraźną różnicę zapachu między dwiema blisko spokrewnionymi liniami odpowiada czasem jeden gen, kodujący jedną taką syntazę. Nie trzeba zmieniać rodowodu ani mieszać odległych pul, żeby ziemista woń ustąpiła cytrusowej — wystarczy, by potomstwo odziedziczyło inny wariant pojedynczego enzymu. To dlatego zapach jest cechą, która w krzyżówkach rozchodzi się szybciej niż cokolwiek innego, i dlatego selekcja prowadzona pod zapach bywa skuteczna po jednym czy dwóch pokoleniach.

Sensorycznie Quick One otwiera się nutą ziemistą ze słodyczą w tle; po rozkruszeniu ujawnia się warstwa drzewiasto-ziołowa z cytrusowym akcentem, a w parze z waporyzatora utrzymuje się ziemista słodycz z korzennym wykończeniem.

Pytania o ruderalis i o samą odmianę

Czy Cannabis ruderalis to osobny gatunek?

Zależy od klasyfikacji. Janiszewski opisał go w 1924 roku jako gatunek odrębny, Schultes utrzymał ten podział w latach 70., a Small i Cronquist w 1976 roku uznali wszystkie konopie za jeden gatunek, w którym nie ma on osobnej rangi. Sporu nie rozstrzygnięto.

Czym Quick One różni się od Lowryder?

Lowryder to linia wyjściowa The Joint Doctora, Quick One — odmiana Royal Queen Seeds oparta na jej drugiej odsłonie. To dwie różne pozycje katalogowe, a nie dwie nazwy tej samej rośliny.

Co oznacza człon „auto” w nazwach katalogowych?

Że linia ma w rodowodzie ruderalis i przechodzi do fazy generatywnej niezależnie od długości nocy, sterowana wiekiem rośliny. Skrót nie mówi nic o pochodzeniu pozostałych składników rodowodu ani o profilu zapachowym.

Nota redakcyjna

Rodowód linii Lowryder podawany jest w źródłach rozbieżnie, a pełnej dokumentacji hodowlanej nigdy nie opublikowano. Procenty pochodzenia w katalogach nasiennych są zaokrąglonym szacunkiem, nie pomiarem. Status taksonomiczny Cannabis ruderalis pozostaje sporny, a opis dziedziczenia niezależności od fotoperiodu podajemy w ujęciu uproszczonym — prace genetyczne wskazują na główny czynnik recesywny z udziałem czynników modyfikujących.

Zestawienie ma charakter informacyjny i encyklopedyczny. Nie stanowi porady medycznej ani zachęty do stosowania. Medyczna marihuana jest w Polsce dostępna wyłącznie na receptę, a o doborze produktu decyduje lekarz prowadzący.