Critical +

Critical + to hiszpańska hybryda z banku nasion Dinafem, zbudowana na Big Bud i Skunk #1. Bywa mylona nie tyle z innymi odmianami, ile z własną nazwą: znak „+” wygląda na oznaczenie ulepszonej wersji, choć nie ma ustalonego znaczenia i u każdego hodowcy znaczy co innego. W obiegu ta sama odmiana występuje jako Critical Plus i Critical+.

Critical + w pigułce

Znak „+” w nazwie — co obiecuje, a czego nie

Plus na końcu nazwy nie jest oznaczeniem hodowlanym w rodzaju F1, S1 czy BX. To znak zapożyczony z katalogów produktów technicznych, gdzie od dekad znaczy jedno: ten sam model, wersja odświeżona. W nazewnictwie odmian przyjął się w latach dwutysięcznych.

Kłopot w tym, że nikt go nie ustandaryzował. Nazwy odmian konopi nie są nigdzie rejestrowane, więc plus bywa używany w trzech rolach: jako zapowiedź ostrzejszej selekcji linii, jako sygnał skrzyżowania jej z czymś jeszcze albo po prostu jako sposób na odróżnienie się od nazwy, którą ktoś już zajął.

W przypadku Critical + chodzi o ten trzeci powód: człon „Critical” krążył po europejskiej hodowli, zanim Dinafem wypuścił swoją wersję, i nie należał do nikogo — piszemy o tym przy Critical Kush. Plus był znacznikiem własności handlowej, nie deklaracją ulepszenia. Dowodem jest to, co stało się później: ten sam bank wprowadził Critical + 2.0. Gdyby plus był numerem wydania, drugi znacznik nie byłby potrzebny.

Osobna sprawa jest typograficzna: znak „+” nie przechodzi przez adresy stron i pola wyszukiwania — bywa usuwany albo zamieniany na spację. Dlatego jedna odmiana krąży jako Critical +, Critical Plus, Critical+ i po prostu Critical.

Ten sam przodek po obu stronach rodowodu

Dinafem podaje rodowód Big Bud × Skunk #1. Zapis wygląda na połączenie dwóch niezależnych linii, ale nią nie jest: Big Bud sama ma Skunka #1 po jednej stronie swojego rodowodu. Krzyżówka jest więc w istocie częściowym powrotem do przodka, techniką znaną w hodowli jako krzyżowanie wsteczne.

Ma to konkretny skutek genetyczny. Każdy potomek dostaje po jednej wersji każdego genu od każdego rodzica; gdy oba rodzice wywodzą się częściowo z tego samego materiału, rośnie prawdopodobieństwo, że obie wersje będą jednakowe. Im więcej takich par w genomie, tym mniej miejsc, w których potomstwo może wypaść nieprzewidywalnie — linia staje się bardziej wyrównana, rośliny z jednej partii przypominają siebie nawzajem, a nabywca nasion dostaje to, czego się spodziewał. Kosztem jest zawsze to samo: zawężenie puli genetycznej i mniej miejsca na niespodzianki po stronie hodowcy.

To dlatego wkład skunkowy w Critical + jest tak wyraźny, mimo że formalnie stanowi tylko jedną z dwóch stron krzyżówki. Strona afgańska, wniesiona przez Big Bud, odpowiada za krępą sylwetkę i podłużne szczyty; strona skunkowa, wniesiona dwukrotnie, decyduje o zapachu i o powtarzalności całej linii. Kwiatostany są podłużne, o barwie od oliwkowej po ciemnozieloną.

Rodowód bywa opisywany rozbieżnie: część źródeł traktuje Critical + jako pochodną starszej linii Critical i zestawia ją z Critical Mass — obie mają wspólnego przodka w Skunku #1, różnią się drugim rodzicem i autorem. Podział na indicę i sativę opisuje pochodzenie hodowlane rośliny, a nie sposób, w jaki wpływa ona na organizm.

Skunkowość, której nie widać w tabeli terpenów

Terpen wiodący to ten o najwyższym udziale w profilu; tutaj zwykle mircen, o zapachu ziemistym i piżmowym, obecny też w chmielu i tymianku. Za nim idą limonen (skórka cytryny), kariofilen (nuta korzenna) i pinen (igliwie sosnowe).

Tyle mówi profil terpenowy — i akurat przy tej linii jest to opis niepełny, bo najbardziej charakterystycznej nuty w ogóle w nim nie ma. Ostry, siarkowy zapach, od którego wzięła nazwę cała rodzina Skunk, nie pochodzi od terpenów. Odpowiadają za niego lotne związki siarki z grupy tioli — cząsteczki zbudowane inaczej niż terpeny, bo zawierające atom siarki, chemicznie bliższe temu, co czuć w czosnku, w cebuli i w piwie wystawionym na światło.

Standardowe oznaczenie profilu obejmuje kilkanaście terpenów i tioli nie wychwytuje: występują w ilościach o rzędy wielkości mniejszych, a jednocześnie są tak intensywne, że ich śladowa obecność potrafi zdominować całe wrażenie. Opisano je w konopiach dopiero niedawno i to one tłumaczą powracające pytanie, dlaczego dwie odmiany o niemal identycznej tabeli terpenów pachną zupełnie inaczej.

Cytryna na wierzchu, siarkowa baza pod nią

Profil sensoryczny Critical Plus układa się warstwami. Przy otwarciu pojemnika pierwsza jest cytryna — jasna i kwaskowa. Po rozkruszeniu wychodzi spod niej spód skunksowy: siarkowy, ostry, jak starta skórka cytrusa z wilgotną ziemią. W parze z waporyzatora cytryna cofa się, a prowadzi baza ziemista i słodkawa z sosnowym wykończeniem.

Znak plus, pisownia i Dinafem: pytania o Critical +

Co oznacza znak „+” w nazwie Critical +?

Nic ustalonego. To znacznik handlowy z nazewnictwa produktów technicznych, gdzie plus sugeruje odświeżoną wersję tego samego modelu. U hodowców konopi bywa zapowiedzią selekcji, sygnałem krzyżówki albo sposobem na ominięcie zajętej nazwy.

Czy Critical Plus i Critical + to ta sama odmiana?

Tak — to jeden zapis w dwóch wersjach. Znak „+” znika w adresach stron i polach wyszukiwania, więc utrwaliła się pisownia słowna; spotyka się też formy Critical+ i skrótowe Critical. Osobnymi odmianami są natomiast Critical Mass i Critical Kush.

Kto wyhodował Critical +?

Hiszpański bank nasion Dinafem, jeden z pierwszych w Europie opartych wyłącznie na nasionach feminizowanych. Critical + jest jego najbardziej rozpoznawalną linią; ten sam hodowca wprowadził później Critical + 2.0.

Nota redakcyjna

Rodowód Big Bud × Skunk #1 podaje hodowca, ale nie jest bezsporny — część źródeł wywodzi Critical + ze starszej linii Critical. Rozbieżne są deklarowane proporcje pochodzenia, a informacja o pierwszym miejscu w Highlife Cup pochodzi z materiałów hodowcy. Opis udziału związków siarki w zapachu odnosi się do ustaleń dotyczących gatunku, nie do analiz tej odmiany.

Zestawienie ma charakter informacyjny i encyklopedyczny. Nie stanowi porady medycznej ani zachęty do stosowania. Medyczna marihuana jest w Polsce dostępna wyłącznie na receptę, a o doborze produktu decyduje lekarz prowadzący.