Wszystkie odmiany marihuany — jak połapać się w katalogu

Wszystkie odmiany marihuany opisane w katalogu tego serwisu stoją w trzech działach — indica, sativa i hybrydy — i jest ich dziś 114: odpowiednio 38, 33 i 43 hasła. Każde hasło dotyczy jednej linii hodowlanej i odpowiada na cztery pytania: kto ją wyprowadził, z jakiego skrzyżowania powstała, jakie nazwy krążą wokół niej w obiegu i czego o niej nie wiadomo.

Ile odmian istnieje na świecie, nikt nie ustalił — to osobny temat i osobny tekst. Ten jest rozdzielnią. Poniżej znajdziesz układ katalogu, znaczenie trzech działów, instrukcję czytania hasła i kilka gotowych dróg wejścia: od nazwy, od rodowodu, od regionu i od członu nazwy. Jeśli szukasz konkretnej odmiany i znasz jej nazwę, zacznij od alfabetycznej listy haseł i wróć tutaj, gdy lista okaże się za długa.

Jak zbudowany jest katalog odmian

Katalog ma dwa poziomy nawigacji i jeden przewidywalny wzór adresu. Poziom pierwszy to pełna lista wszystkich opublikowanych haseł, ułożona alfabetycznie — dobra, gdy znasz nazwę, bezużyteczna, gdy jej nie znasz. Poziom drugi to trzy działy — indica, sativa i hybrydy — czyli te same hasła w trzech krótszych spisach. Adres hasła składa się z nazwy działu i nazwy odmiany, więc gdy wiadomo, w którym dziale stoi, można go wpisać z pamięci.

Trzeci sposób poruszania się po katalogu nie ma osobnej strony, a bywa najwygodniejszy: hasła linkują do siebie wzdłuż rodowodów. Wchodzisz w jedną nazwę, w części o pochodzeniu znajdujesz jej rodziców, w nich kolejnych — i po dwóch, trzech krokach docierasz do linii z lat siedemdziesiątych i osiemdziesiątych, od których wywodzi się większość dzisiejszych krzyżówek. Katalog jest w tym sensie bardziej siecią niż spisem, a najciekawsze rzeczy dzieją się w węzłach, do których prowadzi po kilkanaście dróg naraz.

Warto od razu powiedzieć, czym katalog nie jest. Nie jest spisem asortymentu ani zestawieniem parametrów do porównywania między sobą. Hasło powstaje wtedy, gdy o linii da się powiedzieć coś sprawdzalnego: kto i mniej więcej kiedy ją wyprowadził, skąd pochodzi materiał wyjściowy, jak zmieniało się jej nazewnictwo. Nazwy, o których wiadomo wyłącznie tyle, że ktoś je kiedyś wystawił na sprzedaż, hasła nie dostają — nie dlatego, że są mniej ciekawe, tylko dlatego, że nie ma o nich czego napisać. Katalog rośnie przez to wolno i pozostanie mniejszy od największych baz zagranicznych.

Indica, sativa i hybrydy — co znaczy przypisanie hasła do działu

Trzy działy porządkują katalog według rodowodu: z jakiej puli genetycznej wywodzi się dana linia i jak zaklasyfikował ją hodowca. Podział ten opisuje pochodzenie hodowlane rośliny, a nie sposób, w jaki wpływa ona na organizm. To zastrzeżenie jest ważniejsze, niż się wydaje, bo obu członom przypisywano przez dekady znaczenia, których nie potwierdziła ani botanika, ani analiza materiału.

dział	do czego odsyła nazwa	jak hasło trafia do działu	haseł
indica	formy szerokolistne, wywodzone z pogranicza afgańsko-pakistańskiego, Hindukuszu i subkontynentu indyjskiego	rodowód zdominowany przez te linie albo jednoznaczna deklaracja hodowcy	38
sativa	formy wąskolistne z pasa okołorównikowego: Azji Południowo-Wschodniej, Afryki, Ameryki Środkowej i Południowej	jak wyżej	33
hybrydy	krzyżówki obu pul, w praktyce najczęściej krzyżówki wcześniejszych krzyżówek	rodowód z udziałem obu stron albo brak wyraźnej przewagi	43

Zapis w rodzaju „60/40” albo „70/30”, spotykany w opisach hodowców, jest deklaracją, a nie wynikiem pomiaru. Ta sama linia bywa u dwóch podmiotów opisana raz jako 60/40, raz odwrotnie, a w rodowodach z lat dziewięćdziesiątych i późniejszych obie pule mieszają się tak głęboko, że proporcja staje się umowna. Dlatego dział traktujemy jako etykietę porządkującą, a konkrety zostawiamy samemu hasłu — tam, gdzie stoi rodowód i data. Spór o to, czy indica i sativa to osobne gatunki, podgatunki czy formy uprawne jednego gatunku, rozwijamy w tekście o różnicach między typami konopi.

Jak czytać hasło katalogowe

Hasła nie mają jednego sztywnego formularza — układ zmienia się zależnie od tego, co o danej linii udało się ustalić, a przy nazwach o bogatej historii rozrasta się w osobną opowieść. Powtarza się natomiast repertuar pól i warto wiedzieć, co każde z nich mówi, a czego nie.

• Nazwa i nazwy w obiegu. Nagłówek podaje wariant najczęściej używany, a zaraz pod nim wymienione są skróty i warianty zapisu. Jedna linia bywa opisywana kilkoma nazwami naraz — czasem dlatego, że zmieniła nazwę po sporze o znak towarowy, czasem dlatego, że w dwóch krajach przyjęły się dwa określenia.
• Hodowca i rok. Kto wyprowadził linię i kiedy. Gdy pochodzenie jest sporne albo hodowca go nie ujawnia, hasło mówi to wprost, zamiast wypełniać lukę domysłem. To pole bywa ważniejsze od samej nazwy: ta sama nazwa u dwóch różnych podmiotów nie musi oznaczać tego samego materiału.
• Rodowód. Zapis skrzyżowania, zwykle w formie „A × B”, z odsyłaczami do haseł rodziców, o ile są w katalogu opisani. To główna oś nawigacji — po niej chodzi się między hasłami.
• Typ. Przypisanie do jednego z trzech działów, na zasadach opisanych wyżej.
• Profil zapachowy i terpen wiodący. Terpeny to lotne związki roślinne odpowiadające za woń; opisujemy je przez zapach i przez to, gdzie jeszcze występują w przyrodzie — mircen znany jest z szyszek chmielu, limonen ze skórki cytrusów, kariofilen z pieprzu czarnego. „Wiodący” znaczy tyle, że w deklaracji producenta wypadł najwyżej, a kolejność bywa różna dla różnych partii tej samej linii. Szerzej piszemy o tym w tekście o terpenach w marihuanie.
• Nota redakcyjna. Ostatni akapit hasła: co jest sporne, skąd pochodzą dane i czego nie udało się ustalić. Jeśli czytasz hasło pod kątem wiarygodności, to jest miejsce, od którego warto zacząć.

Czego hasło nie gwarantuje: że materiał krążący gdziekolwiek pod tą nazwą pochodzi z opisanego rodowodu. Nazwy odmian konopi nie podlegają rejestracji, więc jedna etykieta bywa używana równolegle przez wiele podmiotów — wątek rozwinięty w tekście o tym, czy nazwy odmian marihuany wprowadzają w błąd. Hasło opisuje linię hodowlaną i jej historię, nie orzeka o pojedynczej partii.

Człony nazw, czyli najszybszy skrót przez katalog

Nazwy odmian nie są przypadkowe. Kilka członów powtarza się na tyle często, że działa jak nieformalna kategoria — pozwala przeskoczyć od razu do całej rodziny nazw, zamiast przeglądać spis alfabetyczny.

• kush — człon geograficzny, odsyłający do pasma Hindukuszu i populacji z jego okolic. W katalogu prowadzi zarówno do nazw starszych, jak Master Kush, jak i do OG Kush, wokół którego narosła najbardziej rozgałęziona rodzina nazw w całym zestawieniu. Skąd wziął się sam wyraz, tłumaczymy w tekście o odmianach kush.
• haze — grupa linii wąskolistnych wywodzonych z Kalifornii przełomu lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, rozwiniętych później w Holandii; stąd nazwy w rodzaju Super Silver Haze. Historię tej rodziny opisujemy w tekście o odmianach haze.
• skunk — człon wywodzący się z jednej linii z lat siedemdziesiątych, który w Wielkiej Brytanii zrobił karierę jako potoczne określenie konopi w ogóle. W katalogu odsyła do jej pochodnych, na przykład Super Skunk.
• nazwy deserowe — konwencja z drugiej dekady XXI wieku, w której nazwy odsyłają do słodyczy i lodów: Gelato, Ice Cream Cake i cała ich rodzina.
• nazwy miejscowe — pozycje nazwane wprost od regionu pochodzenia, jak Afghani czy Thai. To najstarsza warstwa nazewnictwa, sprzed czasów, gdy nazwy zaczęto wymyślać na potrzeby katalogów.

Człon nazwy jest konwencją, nie klasyfikacją. Nie istnieje procedura, która rozstrzygnęłaby, czy nazwa z członem „kush” ma cokolwiek wspólnego z Hindukuszem — bywa, że ma, a bywa, że jest wyłącznie ukłonem w stronę rodziny brzmień. Dlatego człon traktuj jako skrót nawigacyjny, a rozstrzygnięcia szukaj w rodowodzie zapisanym w haśle.

Od czego zacząć, zależnie od tego, co już wiesz

1. Znasz nazwę. Idź do spisu alfabetycznego; jeśli nazwa ma kilka wariantów zapisu, sprawdź też sam człon — hasło może stać pod wariantem, którego nie znasz.
2. Znasz rodowód, nie znasz nazwy. Wejdź przez hasło rodzica i zejdź do potomstwa. Z Blueberry dojdziesz w jednym kroku do Blue Dream, czyli jej skrzyżowania z linią hazową — i to jest typowy sposób, w jaki rozwijały się nazwy z lat dwutysięcznych.
3. Interesuje cię region. Szukaj wśród populacji miejscowych: Durban Poison odsyła do południowoafrykańskiego KwaZulu-Natal, Acapulco Gold do meksykańskiego wybrzeża Pacyfiku. Te hasła są zwykle punktami wyjścia całych gałęzi rodowodowych.
4. Interesuje cię wygląd albo zapach. Barwę tłumaczymy osobno, w tekście o kolorowych odmianach marihuany; warstwę zapachową — w tekście o terpenach, do którego odsyłamy wyżej. W samych hasłach obu tym rzeczom odpowiadają osobne pola opisu.

Pytania o układ katalogu odmian

Ile odmian marihuany opisuje katalog?

W trzech działach katalogu stoi dziś 114 haseł: 38 w indice, 33 w sativie i 43 wśród hybryd. Liczba rośnie, ale wolno — ogranicza ją nie liczba nazw w obiegu, tylko dostępność sprawdzalnych źródeł o pochodzeniu danej linii.

Co decyduje o tym, w którym dziale stoi hasło?

Rodowód linii i klasyfikacja nadana jej przez hodowcę. Przypisanie mówi o pochodzeniu materiału hodowlanego, a nie o czymkolwiek innym, i przy współczesnych krzyżówkach bywa umowne — dlatego przy hasłach z pogranicza sięgaj po zapis rodowodu, a nie po samą etykietę działu.

Jak znaleźć odmianę, jeśli pamiętam tylko część nazwy?

Najskuteczniej przez człon: „kush”, „haze”, „skunk” i człony deserowe grupują po kilkanaście haseł każdy. Jeśli pamiętasz drugi wyraz nazwy, prawdopodobnie właśnie on jest członem rodzinnym, a pierwszy — dopiskiem konkretnego hodowcy.

Dlaczego niektórych znanych nazw nie ma w katalogu?

Bo nie udało się o nich ustalić nic ponad to, że nazwa krąży. Hasło wymaga dającej się prześledzić historii: hodowcy, przybliżonej daty, materiału wyjściowego albo choćby niezależnych wzmianek. Pozycja poświadczona wyłącznie jednym opisem handlowym czeka, aż pojawi się coś sprawdzalnego.

Czy hasło opisuje konkretną roślinę?

Nie — opisuje linię hodowlaną i jej historię. Rośliny wyrosłe z jednego skrzyżowania różnią się między sobą, a nazwy odmian nie są chronione, więc pod jedną etykietą bywa materiał z różnych źródeł. Hasło porządkuje to, co o linii wiadomo, i wskazuje miejsca, w których dane są sporne.

Materiał ma charakter informacyjny i encyklopedyczny. Nie stanowi porady medycznej ani zachęty do stosowania. Medyczna marihuana jest w Polsce dostępna wyłącznie na receptę, a o doborze produktu decyduje lekarz prowadzący.