Shan ma opis zapachu wyjątkowo osobliwy, i to z powodu botanicznego: trzy z czterech podanych deskryptorów odsyłają do jednego rodzaju roślin — męczennicy. Marakuja, banan-marakuja i „lemon cane” układają się w profil skupiony wokół jednej rodziny owoców tropikalnych, co w opisach konopi jest rzadkie. Prowadzący dokłada do tego obserwację, którą inni wolą pomijać: smak trzyma się zaledwie kilka sekund.
Cztery deskryptory, trzy z jednego rodzaju owoców
Lista jest krótka i brzmi: marakuja, „lemon cane”, banan-marakuja (Passiflora mollissima) w wersji zielonej oraz podtony drzewne. Marakuja i banan-marakuja to dwa różne owoce tego samego rodzaju, a pierwszy z nich jest tu nutą wiodącą. Różnica między nimi jest sensorycznie istotna: marakuja daje woń słodko-kwaśną, intensywną i wyraźnie tropikalną, banan-marakuja — łagodniejszą, kremowo-kwaskową, a w wersji niedojrzałej dodatkowo zielono-trawiastą. To właśnie zielony wariant podaje prowadzący, więc profil jest jaśniejszy i bardziej surowy, niż sugerowałaby sama marakuja. Trzeci deskryptor, „lemon cane”, nie ma ustalonego polskiego odpowiednika i jest dwuznaczny: można go czytać jako cytrynową trawę albo jako cytrynową słodycz trzciny — nie rozstrzygamy, bo źródło tego nie precyzuje. Pod wszystkim leży drewno, jedyna nuta nieowocowa. W smaku profil opisywany jest jako owocowy i aromatyczny, ale bardzo krótki — prowadzący wprost pisze, że trzyma się kilka sekund, a potem zostaje tylko drzewny ogon. To uczciwa obserwacja i rzadka: najczęściej karty odmian milczą o tym, jak długo smak w ogóle trwa.
Co z tej listy wolno odczytać o terpenach
Analizy chromatograficznej dla tej populacji nie opublikowano, więc poniższe jest odczytem z deskryptorów zapachu, nie wynikiem pomiaru. Tropikalno-owocowa dominanta z kwiatowym obrzeżem najbliżej odpowiada terpinolenowi, który w opisach sensorycznych odpowiada właśnie za jasną, lekką owocowość. Nuta cytrynowa wskazuje na limonen, a drzewna podstawa bywa przypisywana humulenowi albo kariofilenowi. Jedna uwaga metodyczna jest tu ważniejsza niż same nazwy: terpinolen jest związkiem nietrwałym i ulatnia się szybciej od pozostałych, co może tłumaczyć, dlaczego smak w opisie trzyma się tak krótko — ale jest to nasza hipoteza, nie ustalenie. Gdzie leży granica między takim odczytem a oznaczeniem, rozkładamy w haśle o profilu terpenowym odmiany.
Pokrój stożkowy przy „dzikiej” budowie — opis, który sam sobie przeczy
Prowadzący opisuje sylwetkę jako wyraźnie stożkową i jednocześnie dziką, a rośliny jako skrajnie wysmukłe. Odstępy międzywęźli są średnie, listki cienkie i duże, o wyraźnie ząbkowanych brzegach. Kwiatostan opisany jest czterema przymiotnikami, z których dwa się wykluczają: luźny, cienki, zwarty i żywiczny. Takie zestawienie najpewniej opisuje nie jedną roślinę, a rozpiętość całej populacji — część osobników ma kwiatostany przewietrzone i wrzecionowate, część zbite. Odnotowujemy to zamiast wygładzać, bo wygładzony opis sugerowałby jednorodność, której tu nie ma. Cienkie, mocno ząbkowane listki to cecha form równikowych; ile ich w ogóle bywa na liściu i od czego to zależy, pokazujemy w haśle o liściu konopi.
Siedem fenotypów i ani jednego opisanego
Prowadzący wyróżnia w tej populacji siedem fenotypów — liczbę wysoką jak na jedną populację — i nie podaje, czym się różnią. Do tego dochodzi druga luka: dla tej linii nie ma ani jednej niezależnej relacji z uprawy, więc wszystko, co wiadomo o jej zapachu, pokroju i przebiegu działania, pochodzi od jednej strony. Siódemka fenotypów przy jednoźródłowym opisie oznacza, że sprzeczność w opisie kwiatostanu nie jest usterką redakcyjną, lecz prawdopodobnie wiernym zapisem tego, co prowadzący widział na różnych roślinach. Materiał nie jest linią ustabilizowaną — czym taka linia różni się od populacji, wyjaśniamy w tekście o liniach ustabilizowanych. Z paczki nasion wyjdą rośliny różniące się ciężarem owocowej nuty i zwartością kwiatostanu.
Czternaście do szesnastu tygodni jako cecha linii
Kwitnienie podawane jest jako czternaście do szesnastu tygodni, z obserwacją w okolicach stu pięciu dni. Porównanie wewnątrz tej samej serii jest tu pouczające: pokrewna Chin, pochodząca z dwóch stopni dalej od równika, kończy cykl w dwanaście do czternastu tygodni. Różnica nie jest przypadkowa — im dalej od równika, tym wyraźniej noc wydłuża się w ciągu roku i tym mocniejszy sygnał kończący cykl dociera do rośliny. Mechanizm pomiaru nocy opisujemy w haśle o fotoperiodyzmie konopi. Dwa tygodnie podanej rozpiętości to cecha populacji, nie kalendarz, i przy siedmiu fenotypach jest raczej dolną granicą rzeczywistego rozstrzału.
Pozycja wśród pokrewnych linii
Wyżyna Szan styka się z północną Tajlandią, a ludność Tai mieszka po obu stronach tej granicy — co stawia tę populację w tym samym kontinuum co materiał tajski z wyżyn, reprezentowany w katalogu przez Highland Thai. Porównanie sensoryczne wychodzi na korzyść rozróżnienia: odniesienia tajskie mają profile cytrusowo-słodkie, podczas gdy tutaj dominanta jest tropikalno-owocowa i chłodniejsza, z zielonym obrzeżem. Pokrój i długość cyklu są zbliżone, bo oba typy pochodzą z podobnych szerokości. Pokrewieństwo jest tu jednak zbieżnością pochodzenia, a nie wynikiem badania genetycznego — nikt nigdy nie porównał tych populacji.
Skąd pochodzi materiał i co znaczy nazwa
Prowadzący podaje 21°N i około 1500 m n.p.m. — i jest to przypadek wyjątkowy, bo obie liczby zgadzają się z terenem. Wyżyna Szan w północno-wschodniej Mjanmie mieści się zwykle w przedziale 600–2000 m n.p.m., więc podana wysokość wypada pośrodku, a nie poza skalą. Przy wielu liniach miejscowych taka weryfikacja kończy się inaczej. Sama nazwa jest przy tym etykietą nadaną z zewnątrz: ludność, od której pochodzi, określa się mianem Tai lub Tai Yai, a forma „Shan” weszła do obiegu przez birmański i angielski. Nazwa wskazuje więc jednostkę administracyjną wielkości Grecji, a nie stanowisko.
Nota redakcyjna
Pewne: linię prowadzi The Landrace Team, podaje 21°N i około 1500 m n.p.m. oraz wyróżnia siedem fenotypów; kwitnienie podawane jest jako 14–16 tygodni (około 105 dni); deskryptory zapachu to marakuja, „lemon cane”, zielona banan-marakuja i podtony drzewne, a smak opisano jako owocowy, aromatyczny i trwający zaledwie kilka sekund; podana wysokość mieści się w przedziale wysokościowym Wyżyny Szan.
Niepotwierdzone: rodowód nie istnieje jako sekwencja krzyżowań — to populacja miejscowa. Nie wiadomo, kto zebrał materiał, kiedy ani w której części tego obszaru; przy jednostce tej wielkości nazwa nie zawęża pochodzenia. Prowadzący nie opisuje, czym różnią się poszczególne fenotypy, a opis kwiatostanu jest wewnętrznie sprzeczny i prawdopodobnie zbiorczy. Deskryptor „lemon cane” nie ma ustalonego polskiego odpowiednika i pozostaje dwuznaczny. Linia nie ma zgłoszonych hybryd potomnych ani niezależnych relacji z uprawy, więc wszystkie opisy pochodzą od jednej strony. Nie ma analizy chromatograficznej — terpeny na tej karcie są odczytem z deskryptorów zapachu. Zawartości kannabinoidów nie podajemy.


Opinie
Na razie nie ma opinii o produkcie.