Chocolope

Chocolope to odmiana z amsterdamskiej hodowli DNA Genetics — tej samej, która stworzyła Cataract Kush i LA Confidential. W ich dorobku jest pozycją nietypową, bo powstała nie po to, żeby coś poprawić, tylko żeby coś odzyskać: profil zapachowy, który zdążył już wypaść z obiegu.

Chocolope w pigułce

Profil, po który trzeba było wrócić

Chocolate Thai to tajski landrace, czyli lokalna populacja ukształtowana bez udziału hodowli, sprowadzana do Stanów w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Zapamiętano ją przede wszystkim za sprawą zapachu: kakaowo-ziemistego, zupełnie niepodobnego do niczego, co przyszło później.

Do lat dziewięćdziesiątych praktycznie zniknęła z europejskiego obiegu, a razem z nią cała grupa czystych form równikowych. Powód był fizjologiczny, nie modowy — wrócimy do niego za chwilę — a jego skutkiem było przestawienie hodowli na materiał afgański, znacznie łatwiejszy w prowadzeniu na naszej szerokości geograficznej. Cały późniejszy dorobek europejskich banków nasion stoi na tym drugim fundamencie.

Chocolope powstała po to, żeby przenieść tajski profil do stabilnej linii nasiennej, możliwej do odtworzenia poza strefą równikową. Drugim rodzicem została Cannalope Haze, własna linia DNA Genetics z rodziny hazowej — wybrana dlatego, że rodzina ta zachowała sativowy charakter, ale wcześniej przeszła już przez europejskie warunki.

Jest to więc odwrotność typowego kierunku ostatnich dekad. Nie chodziło o przesunięcie składu ani o nową nazwę, tylko o uratowanie zapachu, który w hodowli uznano za stracony. Profil kakaowy pozostaje w konopiach rzadkością — obok Chocolope pojawia się jeszcze w Oreoz i w linii Chocolate Diesel, obecnej w rodowodzie Gorilla Glue.

Dlaczego formy równikowe wypadły z europejskiej hodowli

Konopie należą do roślin dnia krótkiego: do przejścia z fazy wzrostu do fazy generatywnej potrzebują sygnału, którym jest wydłużająca się noc. Roślina mierzy nie długość dnia, lecz długość nieprzerwanej ciemności, i porównuje ją z progiem zapisanym w jej genach.

Tu zaczyna się różnica. Na równiku dzień i noc są przez cały rok niemal równe — wahania liczy się w minutach, nie w godzinach. Populacje, które ukształtowały się w takich warunkach, mają próg ustawiony bardzo blisko równowagi i reagują dopiero na sygnał, który w Europie przychodzi późno, a bywa, że nie przychodzi wcale w porze sprzyjającej roślinie. Formy afgańskie i górskie, pochodzące z szerokości zbliżonych do naszych, reagują znacznie wcześniej.

Ten sam kontrast widać w budowie. Formy równikowe rosną smukło i piętrowo, z długimi odgałęzieniami bocznymi i wąskimi, mocno wydłużonymi listkami o dużej liczbie wcięć na brzegu blaszki. Kwiatostany układają się w luźne, wydłużone ciągi wzdłuż pędu, o barwie jasnozielonej. Chocolope, przy deklarowanej przewadze sativy bliskiej stu procentom, jest tej formy podręcznikowym przykładem — i to właśnie ta odziedziczona norma reakcji, a nie żadna cecha zapachu czy składu, zadecydowała o losie całej grupy.

Szkoła holenderska w praktyce

Chocolope dobrze pokazuje sposób pracy DNA Genetics, opisany także przy Cataract Kush: hodowla brała materiał trudno dostępny — kalifornijskie klony albo landrace’y — i przenosiła go do stabilnej formy nasiennej, możliwej do reprodukcji przez tysiące odbiorców.

To podejście europejskiej szkoły hodowlanej, opisane szerzej przy Wappa, i przeciwieństwo późniejszego modelu amerykańskiego, opartego na klonach i markach. Różnica jest zasadnicza: klon rozchodzi się w jednym egzemplarzu powielanym w nieskończoność, linia nasienna rozchodzi się jako przepis, który każdy odtwarza u siebie nieco inaczej.

Terpinolen, czyli zapach, który ucieka

Profil prowadzi terpinolen — monoterpen owocowo-ziołowy, typowy dla linii hazowych, obecny też w Trainwreck, a poza konopiami w gałce muszkatołowej, kolendrze, kminie i drzewie herbacianym. Obok niego stoją mircen, kariofilen i pinen.

Terpinolen ma cechę, która utrudnia opisywanie odmian takich jak ta: jest wyjątkowo nietrwały. W jego cząsteczce znajdują się dwa wiązania podwójne, w tym jedno poza pierścieniem, i to właśnie one są miejscem ataku tlenu. W kontakcie z powietrzem i światłem terpinolen utlenia się szybciej niż większość pozostałych terpenów, przechodząc w związki o zupełnie innym zapachu — cięższe, bardziej ziołowe i mniej owocowe.

Konsekwencje są dwie. Po pierwsze, ten sam materiał pachnie inaczej po tygodniu niż w dniu otwarcia opakowania, i to bardziej wyraźnie niż przy odmianach prowadzonych przez mircen czy kariofilen. Po drugie, analizy tej samej linii wykonane w różnych momentach dają różne wyniki, co jest jedną z częstszych przyczyn rozbieżności między opisami. Terpen wiodący bywa cechą partii i chwili, nie cechą nazwy.

Sam zapach Chocolope jest kakaowy i kawowy, z ziemistym spodem i wyczuwalną słodyczą — profil ciemny i wytrawny, bez cytrusowych ani owocowych akcentów typowych dla większości sativ. Po rozkruszeniu ziemistość przejmuje prowadzenie, a w smaku po waporyzacji kakao utrzymuje się najdłużej.

Nota redakcyjna

Rodowód opiera się na deklaracjach hodowcy. Historia zaniku form równikowych w hodowli europejskiej jest ogólnie przyjętym ustaleniem środowiskowym, nie wynikiem badań. Opis reakcji fotoperiodycznej dotyczy mechanizmu opisanego u gatunku, a nie pomiarów wykonanych na tej odmianie.

Zestawienie ma charakter informacyjny i encyklopedyczny. Nie stanowi porady medycznej ani zachęty do stosowania.