Papaya

Papaya to odmiana z holenderskiej hodowli Nirvana Seeds, a zarazem podręcznikowy przykład kłopotu, który w tym katalogu wraca regularnie: jedna genetyka funkcjonuje pod kilkoma nazwami naraz. Zanim więc dojdziemy do rodowodu, trzeba rozplątać samo oznaczenie — bo od tego zależy, czy dwa opisy w ogóle mówią o tej samej roślinie.

Trzy nazwy dla jednej rośliny

Papaya krąży w obiegu również jako Citral #13 i — w części źródeł — Maui Waui Wonder. Powodów takiego rozmnożenia nazw jest kilka i wszystkie widać w tym katalogu:

Oznaczenie hodowlane kontra nazwa handlowa. Citral #13 to robocze oznaczenie fenotypu z pracy selekcyjnej — numer w notatniku hodowcy. Papaya to nazwa, którą ten sam materiał dostał, wchodząc do oferty. To samo zjawisko co przy Gelato 33, funkcjonującej równolegle jako Larry Bird.

Nazwa katalogowa kontra hodowlana. Opisaliśmy to przy Balasie, pod którą kryje się Gorilla Girl.

Nazwy dodane po drodze. Kolejni pośrednicy nadają własne oznaczenia, żeby odróżnić się od konkurencji — i tak najpewniej doklejono trzecią nazwę, odsyłającą do hawajskiej klasyki. Tożsamość Papai z oznaczeniem „Maui Waui Wonder” bywa w źródłach kwestionowana i my też jej nie rozstrzygamy.

Praktyczna konsekwencja jest zawsze ta sama: szukając informacji o odmianie, trzeba znać wszystkie jej nazwy, bo pod każdą znajdzie się inny zestaw opisów — a bywa, że sprzeczny.

Co podaje hodowca

Citral i Ice — co wniosły linie rodzicielskie

Citral to linia o wyraźnie owocowo-cytrusowym profilu, nazwana od cytralu: aldehydu, który odpowiada za zapach trawy cytrynowej, melisy i skórki cytryny. Nazwa jest tu więc zapowiedzią profilu, nie pochodzenia.

Ice #2 to fenotyp odmiany Ice, czyli złożenia Skunk #1, Northern Lights, Afghani i Shivy. Po tej stronie rodowodu Papaya dziedziczy budowę: krępy pokrój, krótkie odcinki międzywęźli i ciemne, szerokolistne ulistnienie — zestaw cech wiązany z materiałem górskim z Hindukuszu, gdzie krótki sezon premiuje rośliny niewybujałe i wcześnie zawiązujące kwiaty.

Rodowód jest więc klasycznie holenderski: cała czwórka linii wyjściowych to filary europejskiej szkoły hodowlanej, opisanej szerzej przy Wappa. Papaya nie jest w niej pozycją przełomową — jest pozycją reprezentatywną, i to właśnie czyni ją dobrym przykładem.

Mircen, czyli skąd tropikalny zapach

Profil terpenowy prowadzi mircen — monoterpen o zapachu ziemistym i lekko piżmowym, jeden z najpowszechniejszych związków lotnych w świecie roślin. Znajdziemy go w szyszkach chmielu, w liściu laurowym, w tymianku, w olejku z werbeny i w miąższu dojrzewającego mango. Obok niego w profilu tej linii wymienia się kariofilen (nuta pieprzowa, ta sama co w pieprzu czarnym i goździkach), limonen (skórka cytrusów) oraz linalol (kwiatowa, znana z lawendy i kolendry).

Zapach całości jest tropikalny i słodki, z nutą mango i ziemistym spodem. Podobnie jak przy Mango i Somango, tropikalny charakter ma tu tę samą podstawę chemiczną: to nie przypadek, że owoc i roślina pachną podobnie, skoro odpowiada za to ten sam związek. Po rozkruszeniu kwiatostanu ziemistość wychodzi mocniej, a w parze z waporyzatora owocowość utrzymuje się najdłużej.

Pokrój, liść i wybarwienie

Papaya rośnie krępo i rozgałęzia się nisko: pędy boczne wyrastają blisko podstawy, a odległości między kolejnymi węzłami są krótkie, przez co roślina buduje sylwetkę raczej szeroką niż smukłą. Dominacja wierzchołkowa jest słaba — pęd główny niewiele wyprzedza boczne, więc pokrój bywa opisywany jako kulisty.

Liść jest dłoniasto złożony, zwykle z siedmiu do dziewięciu listków, szerokich i lancetowatych, o wyraźnie ząbkowanym brzegu blaszki. Barwa jest ciemnozielona — im więcej materiału afgańskiego w rodowodzie, tym szersze listki i tym głębszy odcień, wynikający z większej ilości chlorofilu przypadającej na jednostkę powierzchni blaszki.

Kwiaty żeńskie wyrastają w kłębikach osadzonych w kątach liści i na szczytach pędów. Ponieważ w obrębie kwiatostanu międzywęźla są bardzo krótkie, kolejne kłębiki nachodzą na siebie i zlewają się w jedną bryłę — to najbardziej rzucająca się w oczy cecha odziedziczona po linii Ice. Znamiona słupków są początkowo białe i z czasem przechodzą w rdzawy pomarańcz; liście przykwiatowe pozostają ciemnozielone, a przy chłodnych nocach część fenotypów wybarwia się fioletowo. Antocyjany ujawniają się w tej linii w reakcji na temperaturę, a nie na wiek rośliny — ta sama Papaya potrafi więc w dwóch różnych warunkach wyglądać zupełnie inaczej.

Pytania, które wracają

Czy Papaya i Citral #13 to ta sama odmiana?

Tak. Citral #13 to robocze oznaczenie fenotypu z pracy hodowlanej, a Papaya — nazwa, pod którą ten sam materiał wszedł do oferty.

Skąd u konopi tropikalny zapach?

Z terpenów, w tym wypadku głównie z mircenu — jednocześnie najczęstszego terpenu konopnego i jednego ze składników zapachowych owoców mango. Zapach roślin buduje ta sama chemia niezależnie od gatunku.

Nota redakcyjna

Rodowód opiera się na deklaracjach hodowcy; dokumentacji pozwalającej go zweryfikować nie ma, co przy holenderskich liniach z tego okresu jest regułą. Tożsamość odmiany z oznaczeniem „Maui Waui Wonder” bywa w źródłach kwestionowana — zaznaczyliśmy to w tekście. Opis pokroju, ulistnienia i wybarwienia dotyczy cech typowych dla linii; poszczególne fenotypy różnią się między sobą, a część cech barwnych zależy od warunków, w jakich rosła konkretna roślina.

Zestawienie ma charakter informacyjny i encyklopedyczny. Nie stanowi porady medycznej ani zachęty do stosowania.