Citral

Citral ma nazwę, którą wszyscy czytają odruchowo źle. Brzmi jak nazwa związku zapachowego i tak bywa tłumaczona. Najczęściej powtarzana wersja mówi jednak o czymś innym: o dolinie w Pakistanie. Sprawdziliśmy obie ścieżki, bo przy tej odmianie nie da się ich rozdzielić bez odrobiny chemii.

Dwie drogi do jednej nazwy

Pierwsza droga jest geograficzna. Chitral to dolina i miasto w północnym Pakistanie, na skraju gór Hindukusz.

Według tej wersji hodowca zbudował odmianę na materiale miejscowym stamtąd. Nazwę zapisano po angielsku i zniekształcono o jedną literę.

Reklama

Druga droga jest chemiczna. Citral to nazwa związku, który odpowiada za zapach trawy cytrynowej.

Tu przydaje się jedno rozróżnienie. Citral nie jest terpenem, tylko aldehydem. To inna grupa związków niż limonen, czyli zapach skórki cytryny i pomarańczy.

Różnica nie jest tylko szkolna. W konopiach terpeny występują powszechnie, a aldehydy zapachowe tego typu praktycznie nie. Trawa cytrynowa pachnie citralem, konopie pachną limonenem.

Dlatego wersję chemiczną trzeba traktować ostrożnie. Nazwa mogła się do niej dopasować później, bo odmiana faktycznie pachnie cytrusami.

Wersję geograficzną podaje więcej źródeł i to ona jest dziś powtarzana najczęściej. Dokumentu, który by ją potwierdzał, nie ma żadnego.

Citral w skrócie

Rodowód: dwie wersje, oba składniki z tego samego pasa

Wersja pierwsza mówi o skrzyżowaniu Hindu Kush z odmianą miejscową z okolic Chitralu.

Wersja druga mówi o Super Skunku skrzyżowanym z materiałem pakistańskim.

Sprzeczność jest mniejsza, niż wygląda. W obu wersjach jeden składnik pochodzi z pasa górskiego między Afganistanem a Pakistanem.

Różnią się drugim członem. Hindu Kush to stara linia miejscowa, Super Skunk to holenderska krzyżówka z lat osiemdziesiątych.

To różnica istotna dla obrazu rośliny. Materiał czysto górski daje inny pokrój, czyli inny kształt i sylwetkę rośliny, niż krzyżówka ze skunkiem.

Odmiana, której hodowca już nie sprzedaje

Citral zniknęła z katalogu hodowcy. Dziś nie da się sprawdzić u źródła ani rodowodu, ani deklarowanego udziału linii.

To rzadka sytuacja i ma konkretne skutki. Wszystkie krążące liczby pochodzą od sprzedawców, którzy przepisywali je od siebie nawzajem.

Rozjazd jest przy tym duży. Jedno zestawienie opisuje tę roślinę jako wyraźnie indyczną, inne jako mieszankę bliską równowagi.

Deklarowana zawartość substancji czynnych rozchodzi się jeszcze mocniej — między opisami wypada tu kilkukrotna różnica. Przy jednej odmianie to nie jest rozrzut między partiami.

Najprostsze wyjaśnienie jest takie, że część opisów dotyczy różnych roślin. Nazwa przetrwała dłużej niż materiał, który ją nosił.

Ważniejsza jako rodzic niż jako roślina

Ślad po tej odmianie widać głównie w potomstwie.

Najbardziej znanym potomkiem jest Papaya, wyprowadzona przez tę samą hodowlę. W jej rodowodzie zapisuje się to zwykle jako Citral #13 z Ice #2.

Numery przy nazwach mówią rzecz istotną. Krzyżowano nie „Citral” w ogóle, tylko konkretną, wybraną roślinę z tej linii.

Citral #13 to robocze oznaczenie z pracy selekcyjnej, czyli numer w notatniku hodowcy. Papaya to nazwa handlowa, którą ten sam materiał dostał przy wejściu do oferty.

Druga rola jest sporna. Jedna z wersji rodowodu Super Lemon Haze podaje krzyżówkę pierwotnego skunka właśnie z Citralem. Konkurencyjna wersja mówi o zupełnie innych rodzicach.

Osobno stoi nazwa Citral Glue. To pochodna Gorilla Glue #4 i z opisywaną tu odmianą nie ma nic wspólnego poza pierwszym słowem.

Budowa rośliny i zapach

Rośliny opisywane są jako niskie, zwarte i wcześnie kończące kwitnienie. Deklarowane kwitnienie w uprawie zamkniętej to około ośmiu tygodni.

Zbiór z uprawy zewnętrznej wypada we wrześniu. To wcześnie jak na roślinę o cytrusowym profilu.

Zapach opisywany jest zgodnie jako świeży i słodki. W smaku wraca cytrus z ziemistym i lekko korzennym tłem.

Za cytrusową górę profilu odpowiada najpewniej limonen, czyli zapach skórki cytryny i pomarańczy. Oznaczenia laboratoryjnego, które by to potwierdzało, nie ma.

Warto to podkreślić, bo tu domyka się wątek nazwy. Odmiana o nazwie brzmiącej jak związek zapachowy nie ma opublikowanego oznaczenia żadnego związku.

Co raportują użytkownicy

To, co niżej, nie jest naszą oceną odmiany. To zestawienie relacji zebranych poza naszą redakcją.

Zbiory są tu wyjątkowo małe. W jednym z serwisów wszystkie zgromadzone relacje wskazywały senność, a wszystkie opisy smaku — nutę ziemistą.

Taka zgodność nie jest siłą, tylko słabością danych. Przy kilku relacjach jeden nowy wpis potrafi przestawić całe zestawienie.

Relacje pochodzą od osób, które same zgłosiły wrażenia, więc nie są badaniem. Badań klinicznych dla tej odmiany nie ma.

Dochodzi kłopot opisany wyżej. Skoro opisy rozjeżdżają się co do typu rośliny, część relacji dotyczy prawdopodobnie innego materiału.

Działania niepożądane i ryzyka

Ta sama grupa opisuje też skutki nieprzyjemne. Najczęściej wymieniane są suchość w ustach i suchość oczu.

Pojawiają się również zawroty głowy i niepokój. Reakcje bywają wyraźnie indywidualne, a przy tak małym zbiorze relacji tym bardziej.

Ryzyko niepokoju i przyspieszonego tętna rośnie przy wysokiej zawartości THC.

Konopie wpływają na zdolność prowadzenia pojazdów i obsługi maszyn. Osobną grupą ryzyka są osoby poniżej 25. roku życia, u których mózg wciąż się rozwija. Znaczenie mają też interakcje z przyjmowanymi lekami.

Nota redakcyjna

Obie wersje pochodzenia nazwy podajemy obok siebie, bo żadna nie ma potwierdzenia u hodowcy. Wersję geograficzną powtarza więcej źródeł.

Rozróżnienie między aldehydem a terpenem podajemy dlatego, że bez niego nazwa myli czytelnika. Nie twierdzimy, że roślina zawiera akurat ten związek.

Rodowód jest sporny w obu członach. Podajemy dwie wersje i zaznaczamy, co je łączy.

Deklaracje typu rośliny i zawartości substancji czynnych rozchodzą się na tyle mocno, że nie podajemy z nich pojedynczych liczb.

Opisy odczuć pochodzą z bardzo małych zbiorów relacji zebranych poza naszą redakcją. Traktujemy je jako materiał poglądowy, nie jako ustalenie.