GMO

Odmiana GMO to jedna z najbardziej charakterystycznych zapachowo genetyk współczesnej hodowli — i jedna z niewielu, których nazwa nie ma nic wspólnego z tym, co skrót oznacza w języku ogólnym. Funkcjonuje też jako Garlic Cookies i GMO Cookies, a rozwinięcie samych trzech liter jest do dziś sporne.

Trzy litery i rozwinięcie dorobione po fakcie

Skrót GMO w powszechnym użyciu oznacza organizm modyfikowany genetycznie i to skojarzenie regularnie wraca w opisach sklepowych. Jest błędne. Odmiana powstała metodami klasycznej hodowli — przez krzyżowanie i selekcję siewek, tak jak każda inna linia w tym katalogu.

Najczęściej powtarzane rozwinięcie brzmi Garlic, Mushrooms, Onions: czosnek, grzyby, cebula. Ma ono jednak własność, którą językoznawcy nazywają akronimem wstecznym — jest wyrażeniem dobranym do liter, które już istniały, a nie źródłem, z którego litery powstały. Mechanizm jest znany z wielu skrótów zadomowionych w polszczyźnie i zwykle daje się rozpoznać po jednym: rozwinięcie pojawia się w obiegu później niż sam skrót.

W tym przypadku rozstrzygnąć się tego nie da i na tym polega żart. Rozwinięcie pasuje bowiem podwójnie: składa się z trzech słów zaczynających się właściwymi literami i trafnie opisuje zapach odmiany. Nie sposób więc orzec, czy hodowca najpierw sięgnął po skrót brzmiący jak nazwa organizmu modyfikowanego, a wyrażenie dopisał później, czy odwrotnie. Wariant Garlic Cookies jest tej niejasności skutkiem — to ta sama linia pod nazwą wprost opisową, stosowana tam, gdzie trzyliterowy skrót budził nieporozumienia.

W nazewnictwie konopnym akronimy wsteczne są rzadkością: przeważają złożenia, w których każdy człon coś znaczy od początku — jak Girl Scout Cookies czy Ghost Train Haze. GMO jest pod tym względem wyjątkiem.

GMO w pigułce

Rodowód rozdzielony, nie zmieszany

GMO powstała ze skrzyżowania dwóch filarów amerykańskiej hodowli.

Chemdawg — linia o legendarnym i wciąż spornym rodowodzie, wywodzona z nasion kupionych w 1991 roku na koncercie Grateful Dead. Z tej samej linii wywodzą się Chemdawg 91, Stardawg i Alien Dawg.

Girl Scout Cookies — kalifornijska krzyżówka OG Kush z linią Durban, protoplastka całej rodziny deserowej.

Ciekawe jest nie samo połączenie, lecz to, jak się rozłożyło. W większości krzyżówek cechy rodziców mieszają się i potomstwo wypada gdzieś pośrodku. Tutaj podział przebiegł niemal wzdłuż linii podziału cech: sylwetkę, sposób rozgałęzienia i rozłożysty pokrój GMO odziedziczyła po stronie Chemdawga, a budowę szczytu pędu — po stronie Cookies. Zapach poszedł natomiast w kierunku, którego żaden z rodziców w takim natężeniu nie miał, i to on stał się znakiem rozpoznawczym odmiany. Rodzina deserowa, z której GMO wyszła w połowie, pachnie dokładnie odwrotnie.

Zapach spoza listy terpenów

Terpenem wiodącym jest mircen, obok niego oznaczane są kariofilen, limonen i humulen. Żaden z nich nie pachnie czosnkiem i profil terpenowy charakteru tej odmiany nie tłumaczy w ogóle.

Odpowiadają za niego lotne związki siarkoorganiczne, w literaturze oznaczane skrótem VSC, a wśród nich przede wszystkim tiole — związki zawierające grupę z atomem siarki i wodoru. To ta sama rodzina chemiczna, która nadaje zapach czosnkowi i cebuli, a także ta, po którą sięga przemysł gazowniczy: gaz ziemny jest bezwonny, więc dodaje się do niego tiol, żeby nieszczelność dało się wyczuć nosem.

Ostatni przykład dobrze pokazuje, o co chodzi. Tiole mają wyjątkowo niski próg wyczuwalności — nos rozpoznaje je w stężeniach rzędu części na miliard, czyli tysiące razy niższych niż te, przy których zaczyna wyczuwać terpeny. W praktyce oznacza to, że składnik obecny w roślinie w ilości śladowej, niewidocznej w standardowym zestawieniu, potrafi całkowicie zdominować odbiór, podczas gdy terpen obecny w ilości tysiąckrotnie większej pozostaje tłem. Rutynowe analizy terpenowe związków siarkowych w ogóle nie obejmują.

Rozpoznanie ich roli w zapachu konopi jest stosunkowo świeże i tłumaczy rzecz, która przez lata wprawiała w zakłopotanie: dlaczego dwie odmiany o niemal identycznym profilu terpenowym mogą pachnieć zupełnie inaczej.

Czosnek i cebula bez śladu słodyczy

Zapach jest ostry, wytrawny i skunkowy, z wyraźnie czosnkowo-cebulowym rdzeniem. Pod nim wchodzi warstwa ziemista i ziołowa; słodyczy praktycznie brak. Po rozkruszeniu materiału nuta siarkowa wybija się najbardziej. W smaku po waporyzacji czosnkowość ustępuje ziemistości, ale pozostaje wyczuwalna do końca. Jest to profil skrajnie polaryzujący — GMO należy do odmian, których zapachu nie da się pomylić z żadnym innym.

GMO — pytania o skrót, drugą nazwę i zapach

Czy GMO to odmiana modyfikowana genetycznie?

Nie. Skrót w tej nazwie rozwija się najczęściej jako Garlic, Mushrooms, Onions i odnosi się do zapachu; sam zbieg z powszechnym znaczeniem skrótu jest żartem. Odmiana powstała metodami klasycznej hodowli.

Czym GMO różni się od Garlic Cookies?

Niczym — to dwie nazwy tej samej linii. Wariant opisowy bywa stosowany tam, gdzie trzyliterowy skrót prowadził do nieporozumień.

Skąd bierze się czosnkowy zapach?

Z lotnych związków siarkoorganicznych, obecnych w roślinie w ilościach śladowych, ale wyczuwalnych już w bardzo niskich stężeniach. Nie wynika on z profilu terpenowego, dlatego same analizy terpenów go nie przewidują.

Nota redakcyjna

Przypisanie autorstwa odmiany opiera się na relacjach ze środowiska hodowlanego, a nie na dokumentacji, a kolejność powstania skrótu i jego rozwinięcia pozostaje nierozstrzygnięta. Rodowód Chemdawga jest sporny. Dane o kannabinoidach i terpenach pochodzą z oznaczeń producentów i różnią się między partiami. Ustalenia o roli związków siarkowych w zapachu konopi pochodzą z literatury chemicznej i nie mają odbicia w deklaracjach hodowców.

Podział ten opisuje pochodzenie hodowlane rośliny, a nie sposób, w jaki wpływa ona na organizm.

Zestawienie ma charakter informacyjny i encyklopedyczny. Nie stanowi porady medycznej ani zachęty do stosowania.