Cannatonic

Cannatonic to odmiana z hiszpańskiej hodowli Resin Seeds, od której w praktyce zaczęła się cała współczesna gałąź odmian z przewagą CBD. Jej historia jest jednym z nielicznych momentów, gdy o kierunku hodowli konopi zadecydowało laboratorium, a nie preferencje odbiorców.

Cannatonic w pigułce

Rok 2008 i odkrycie, którego nikt nie planował

Przez pół wieku selekcja szła w jednym kierunku. CBD nikogo nie interesowało, bo nie daje efektu odurzającego — rośliny, u których przeważało, odrzucano jako nieudane i wypadały z obiegu, często zanim ktokolwiek zdążył je opisać.

Zmieniło się to około 2008–2010 roku, gdy w Kalifornii i Hiszpanii zaczęto rutynowo badać skład próbek w laboratoriach. Wśród setek przebadanych roślin trafiły się pojedyncze o odwróconych proporcjach: mało THC, dużo CBD. Nie były nowe — były tam przez cały czas, tyle że nie istniało narzędzie, które pozwalałoby je zauważyć.

Cannatonic była jedną z pierwszych linii, które celowo wyselekcjonowano i utrwalono na podstawie takich wyników. Z niej wyprowadzono ACDC, a droga do odmian takich jak Charlotte’s Web stała się otwarta.

Jeden locus, trzy chemotypy

Powód, dla którego z jednej partii nasion Cannatonic wyrastają rośliny o wyraźnie różnym składzie, jest znany i zaskakująco prosty. Rozstrzyga o tym jedno miejsce w genomie, w którym mogą siedzieć dwie wersje tego samego genu: jedna koduje enzym prowadzący do THC, druga enzym prowadzący do CBD. Roślina dziedziczy po jednej wersji od każdego rodzica.

Wersje te są wobec siebie kodominujące — żadna nie wycisza drugiej. Roślina, która odziedziczy dwie takie same, wytwarza wyłącznie jeden z tych składników. Roślina, która odziedziczy po jednej z każdego rodzaju, wytwarza oba naraz, mniej więcej po równo. Stąd bierze się klasyczny podział na chemotypy:

Cannatonic jest przypadkiem granicznym: rodzice byli mieszani pod tym względem, więc potomstwo rozkłada się na dwie grupy — rośliny o składzie zrównoważonym i rośliny o wyraźnej przewadze jednego składnika. Nie jest to wada linii ani niedbalstwo hodowcy, tylko zwykła segregacja mendlowska, ta sama, którą opisano na grochu. Ustabilizowanie jej wymagałoby odrzucenia połowy potomstwa w każdym pokoleniu.

Ma to jedną konsekwencję, o której warto pamiętać przy każdej odmianie z tej gałęzi: chemotyp jest cechą pojedynczej rośliny, nie cechą nazwy. Dwie rośliny z jednej torebki nasion mogą należeć do różnych chemotypów, a nazwa na torebce nie rozstrzyga której.

Co wniósł każdy z rodziców

MK Ultra to krzyżówka OG Kush z G13, materiał wywodzący się z form szerokolistnych, o niewielkiej liczbie szerokich listków w liściu dłoniastym i krótkich ogonkach liściowych. G13 Haze łączy tę samą linię G13 z rodziną Haze, czyli z formami wąskolistnymi, u których listków jest więcej, a każdy z nich jest wyraźnie węższy i dłuższy.

Kształt blaszki liściowej dziedziczy się w konopiach pośrednio: potomstwo dwóch przeciwnych form nie daje ani jednej, ani drugiej, tylko liść mieszczący się między nimi. Dlatego Cannatonic ma ulistnienie pośrednie — listki węższe niż u strony afgańskiej, ale szersze i mniej liczne niż u strony hazowej. To akurat da się zobaczyć gołym okiem, w odróżnieniu od tego, co w tej odmianie najważniejsze.

Rodowód nie zapowiadał bowiem niczego szczególnego pod względem składu. Przewaga CBD ujawniła się dopiero w badaniu i to jest w tej historii sedno: ani pokrój rośliny, ani jej liść, ani zapach nie niosą tej informacji.

Linalol — zapach adresowany do owadów

Profil prowadzi mircen o nucie ziemistej, a wśród terpenów towarzyszących wyróżnia się linalol — ten sam alkohol terpenowy, który odpowiada za zapach lawendy, kolendry i kwiatu pomarańczy. Występuje w kilkuset gatunkach roślin z rodzin bardzo odległych od siebie, co samo w sobie jest ciekawe: tak szerokie rozpowszechnienie oznacza, że zdolność jego wytwarzania pojawiała się w ewolucji wielokrotnie i niezależnie.

Powód jest ekologiczny. Linalol należy do związków, którymi rośliny komunikują się z owadami — jedne gatunki wabią nim zapylacze do kwiatów, inne wydzielają go po uszkodzeniu liścia, ściągając owady drapieżne na roślinożercę. Zapach, który odbieramy jako kwiatowy i miękki, jest w przyrodzie sygnałem, i to sygnałem adresowanym nie do nas.

W samej Cannatonic linalol nie prowadzi — wrażenie całości jest ziemiste i drzewne, z cytrusowym akcentem i wyczuwalną słodyczą, bez deserowych czy paliwowych warstw. Kwiatowa nuta jest tu warstwą spodnią, wyraźniejszą po rozkruszeniu niż przy otwarciu opakowania.

Najczęstsze pytania

Dlaczego odmiany z przewagą CBD odkryto tak późno?

Bo przez pół wieku selekcja szła w jedną stronę, a przewagi tego składnika nie widać ani w pokroju rośliny, ani w zapachu. Ujawniły ją dopiero rutynowe badania laboratoryjne przełomu pierwszej i drugiej dekady tego wieku.

Czy wszystkie rośliny Cannatonic mają ten sam skład?

Nie. Z jednej partii nasion wyrastają zarówno rośliny chemotypu II, jak i III, ponieważ rodzice byli pod tym względem mieszani, a cecha segreguje w potomstwie.

Czym różni się Cannatonic od ACDC?

ACDC to pojedyncza roślina wybrana z tej właśnie linii i powielana wegetatywnie. Cannatonic pozostaje linią nasienną, więc jest zbiorem roślin, a nie jedną z nich.

Nota redakcyjna

Rodowód opiera się na deklaracjach hodowcy. Historia rozpoznania linii z przewagą CBD jest ogólnie przyjętym ustaleniem środowiskowym. Opis dziedziczenia chemotypu przedstawia mechanizm znany z literatury genetycznej i dotyczy gatunku, a nie pomiarów wykonanych na tej odmianie.

Zestawienie ma charakter informacyjny i encyklopedyczny. Nie stanowi porady medycznej ani zachęty do stosowania.